Reklam

Ahmet ŞİMŞEK
simsekahmet@hotmail.com
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Cemreler

Bu sene kışımız çok şükür soğuk ve bol karlı geçti. Allah fakir-fukaranın yardımcısı olsun ama eğer kış “kış gibi” geçmez ise o yılın bereketi olmuyor. Bu yağan karlar, havalar ısındığı zaman bize bol su olarak geri dönüyor. Daha birkaç yıl önce kurak geçen yazların sonunda birtakım insanlar felaket tellallığına başlamışlar ve neredeyse kıyameti koparmışlardı. Ancak Allah Teâlâ nizâmını öyle güzel kurmuş ki kim ne derse desin sistem aksamadan yürüyor. Galiba Hz. Yusuf’un rüyası da şaşmadan devam ediyor, yani yedi yıl kıtlık, yedi yıl bolluk. Günümüzde biz bunu kuraklık ve bol yağışlı yıllar olarak görüyoruz.
Yaratanın kurduğu düzen içinde birtakım tabiat hareketleri vardır. Bunlar; nevruz, zemheri, güz, bahar ve cemre gibi bazı tabirlerle adlandırılmıştır. Fakat bunların ne olduğunu maalesef birçok insanımız bilmiyor. Bu günlerde cemreler düşmeye başladı. Cemre, hem Türklerde hem de Araplarda kullanılan bir kelimedir. Tam kelime manasına bakacak olursak, Arapçada kor ateş manasına gelmektedir. Türk ve Altay Halk Kültüründe ve Mitolojisinde İmre (İmere veya Emire) adı verilen Cin’in neden olduğuna inanılır. İlkbaharda görünüp titrek ışıklar saçarak göğe yükselir. Sonra buzların üzerine düşerek onları eritir. Oradan da yere girer. Bundan sonra ısınmış topraktan buhar yükselir. Emire baharın gelişini temsil eder. Bulgarlarda Zemire olarak yer alır. Anadolu Türkçesindeki Arapçadan gelme Cemre sözcüğünün aslında bu adın benzetme yoluyla değişmiş hali olduğu söylenebilir. İlk Cemre 19-20 Şubatta havaya düşer. İkinci Cemre 26-27 Şubatta buza yani suya düşerek onu eritir.  Üçüncü Cemre ise 5-6 Martta toprağa düşerek ona hayat ve bereket verir. Zemre ise Kumuk Türkçesinde nem, buhar gibi anlamlara gelmektedir. Tasavvuftaki kor ve ateş kavramlarının mecâzi anlamları vardır. Temizlenmeyi ve yeniden doğuşu temsil eden “ateş ve aşk”  kavramının yakıcılığıyla da yakından ilgilidir. Azerbaycan Türklerinin yaratılışla ilgili eski inançlarından kaynaklanan ve Nevruz Bayramı’ndan önce, yılın son Çarşamba gününde yapılan “Boz Ay’ın Dört Çarşambası” uygulamasını ifade eden “Cemle” sözcüğü de “Cemre” ile aynı kelimedir. Buradaki “Cemle” de köken olarak “İmir, İmere, Emire” sözcükleriyle bağlantılıdır.
Araplarda da bir hikâyesi vardır Cemre’nin. Havalar ısınınca Bedeviler (Arap Köylüleri) yükseklere yani yaylalara çıkarlardı. Kış gelince de ovaya inerlerdi. Büyük bir çadır kurarak buralarda hem kendileri, hem de küçükbaş hayvanları barınırdı. Develeri ve büyükbaş hayvanları ise dışarıda kalırdı. Havalar soğuyunca üç ateş yakarlardı; Bunlardan birisi kendileri için, birisi küçükbaş hayvanları için, birisi de büyükbaş hayvanları ve develeri için yakılırdı. Havalar ısınınca da yakılan bu ateşler, dışarıdan içeriye doğru birer hafta arayla söndürülürdü ve kor haline gelirdi. İşte Arapçada Cemre yani kor ateş denmesinin sebebi de buydu.
Cemreler Türk Dünyasının Kültür ve Edebiyatına da konu olmuştur. Mesela, Divan Şairlerinin Cemre zamanları, baharın yaklaşması dolayısıyla önemli kişiler için yazdıkları övgü şiirlerine “Cemreviye” denilirmiş.
Yazımı Cahit Sıtkı Tarancı’nın Cemre ile ilgili şu şiiriyle bitirmek istiyorum:
Kar eriyivermiş, buz kırılmış,
Kuşlar gibi âzâd olmuş sular,
Toprağa düşer düşmez ilk cemre.
Arzın bağrında bin yol açılmış,
Aktıkça akmış, şâd olmuş sular;
Dağ başlarından tâ denizlere.

20 Şubat 2017 Bu Haber 1710 Kez Okundu...
Bu Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır...

Yorum Yap

Başbakan'ın Teşrifleriyle Kontv Açılışı
Whatshapp
YAZARLARIMIZ
Niyazi DÜNDAR
Kazım ÖZTÜRK
Fatih KÜT
Fahri ÖZPARLAK
Recep Öğütçü
Ömer Lütfi ERSÖZ
Mustafa SÜS
Fatma Tunçer Öncü
Alaettin EKİZER
İbrahim ARICI
Ali GÜNAYDIN
Mehmet Akif TEKİN
Yılmaz ALTUNSOY
Nurettin BAY
Mehmet Yıldırım
Volkan Erikçi
Kemal SOYLU
Ahmet ŞİMŞEK
Yaşar TOY
Ali Günaydın.
Şinasi Sefa TORUN
Oktay SINIĞ
Uzm Dr. Abdulcelil KALEM
Taha ÖZER
Dr. Rana ECEVİT
Yılmaz BiLGİ
Seyfullah Koyuncu
Cenap ŞİRİN
Uzm. Dr. HALİT KARACA
Halil USLU
Ahmet AKBIYIK
Uzm. Dr. Mehmet Portakal
Cemil PASLI
İlkay Özer
Yusuf KOÇ
Mehmet Sözer
MEHMET SAMİL SENALP
Merve ÖLMEZ
Hüseyin ALTUNBAŞ
Mehmet ÇOLAKOĞLU
MUSTAFA YALÇIN
Selahattin AKÇAKAYA
Yasin Paksoy
Prof Dr. Necdet Gök
Ahmet TAŞGETİREN
Yaşar GÜR
Ayşe Hümeyra BİÇER
Mehmet Halife Doğan
Gül ÇERAĞ
Ayşe Yaşar ÜMÜTLÜ
Belge.com.tr
BUGÜNKÜ GAZETE
25.03.2017
Kontv Milletin Kanalı
Anmeg Reklam
Kanalon
Tivibu
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin hakkı sakldır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
©2012-2014 Anadolu Medya Grubu (ANMEG)