Yeni Konya Gazetesi - Günlük tarafsız siyasi gazete

Afetlere hazırlıklı olmalıyız

Aniden gelişen doğal afet anında ne yapmanız gerekiyor? AFAD nedir?Konya İl Afet ve Acil Durum Müdürü Yıldız Tosun, doğal afet konusunda sorularımızı içtenlikle cevaplandırdı...

Afetlere hazırlıklı olmalıyız
14 Şubat 2019, Perşembe günü, saat 16:55 'de eklendi.

Afet ve acil durumlarda can ve mal kayıplarının artmasının en önemli nedenlerinden biri de olay sırasında kişilerin kendilerini nasıl koruyacaklarını ve ne yapmaları gerektiğini bilmemeleridir. Peki, aniden gelişen doğal afet anında ne yapmanız gerekiyor? AFAD nedir?Konya İl Afet ve Acil Durum Müdürü Yıldız Tosun, doğal afet konusunda sorularımızı içtenlikle cevaplandırdı...


Kazım ÖZÇELİK: Sizi tanıyabilir miyiz ,Bize biraz kendinizden bahseder misiniz ?

Yıldız TOSUN: 1967'de Konya'da doğdum. Selçuk Üniversitesi Teknik Bilimler Makine, İşletme Fakültesi, Yüksek Lisansımı ise Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesinde tamamladım.

Türkiye'nin farklı illerinde Sivil Savunma Memuru, Sivil Savunma Uzmanı, İlçe Sivil Savunma Müdürü ve İl Sivil Savunma Müdürü olarak görev yaptıktan sonra Konya İl Afet ve Acil Durum Müdürü olarak halen görevine devam ettim

Ulusal ve uluslararası arama kurtarma, kbrn, afet psikolojisi, iletişim teknikleri, kriz yönetimi, ileri sürüş teknikleri, ilkyardım, deprem, obruk, afet ve acil durum yönetimi, stres yönetimi, kamu yöneticiliği ve liderliği, UMKE, Nükleer kimyasal ve biyolojik risklere müdahale ve terörizm, zarar görebilirlik, risk yönetimi, iş sağlığı ve güvenliği, sivil savunma ve seferberlik vb. konularda pek çok eğitim ve sertifika sahibiyim.

1999 Marmara depremi, Öncüpınar ve Nizip kamp yöneticiliği, Soma- Ermenek-Siirt maden faciaları, Van depremi gibi pek çok olayda görevli olarak çalıştım

Ülkemizde mesleki bilgisinde pek çok konferansa, çalıştaya, panele sunum yapmak üzere katıldım

İran, İspanya ve Sırbistan'da Afet yönetimi konulu bildiri ve sunumlarımla ülkemizi başarı ile temsil ettim. İngilizce bilmekteyim ve Evli ve bir çocuk annesiyim.

 

 

Kazım ÖZÇELİK: AFAD ne demek?

Yıldız TOSUN: afetlerle ilgili olarak görev yapan İçişleri Bakanlığı'na bağlı Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'na bağlı Afet İşleri Genel Müdürlüğü ve Başbakanlık'a bağlı Türkiye Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğü kapatılarak 2009 yılında çıkarılan 5902 sayılı yasa ile Başbakanlık'a bağlı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı kurularak yetki ve sorumluluklar tek bir çatı altında toplanmıştır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile ilgili yapılan düzenlemeler kapsamında, 15 Temmuz 2018 tarihinde yayınlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı İçişleri Bakanlığına bağlanmıştır.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması, afetlere müdahale edilmesi ve afet sonrasındaki iyileştirme çalışmalarının süratle tamamlanması amacıyla gereken faaliyetlerin planlanması, yönlendirilmesi, desteklenmesi, koordine edilmesi ve etkin uygulanması için ülkenin tüm kurum ve kuruluşları arasında işbirliğini sağlayan, çok yönlü, çok aktörlü, bu alanda kaynakların rasyonel kullanılmasını gözeten, faaliyetlerinde disiplinler arası çalışmayı esas alan iş odaklı, esnek ve dinamik yapıda teşkil edilmiş bir kurumdur.

 

Kazım ÖZÇELİK: İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün kurumsal yapısından bahseder misiniz?

Yıldız TOSUN: İllerde bütünleşik afet ve acil durum yönetiminin tüm unsurlarını içerecek şekilde, Başkanlığın taşra teşkilatı olarak valiye bağlı il afet ve acil durum müdürlükleri kurulmuştur. Müdürlüğün sevk ve idaresinden, ildeki afet ve acil durum faaliyetlerinin yönetiminden birincil derecede vali sorumludur.

 

 

 

Kazım ÖZÇELİK: "AFAD'ın” kuruluş amacı nedir?

Yıldız TOSUN: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, afet ve acil durumlara ilişkin tek yetkili kurum olup, bir şemsiye kurum anlayışıyla afet ve acil durumun niteliği ve büyüklüğüne göre gerek Genelkurmay Başkanlığı, Dışişleri, Sağlık, Ulaştırma ve Altyapı vb. ilgili diğer bakanlıklar ile gerekse sivil toplum kuruluşları ile işbirliği içerisinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Günümüzde ‘‘Bütünleşik Afet Yönetimi Sistemi'' olarak adlandırılan model, afet ve acil durumların sebep olduğu zararların önlenmesi için tehlike ve risklerin önceden tespitini, afet olmadan önce meydana gelebilecek zararları önleyecek veya en aza indirecek önlemlerin alınmasını, etkin müdahale ve koordinasyonun sağlanmasını ve afet sonrasında iyileştirme çalışmalarının bir bütünlük içerisinde yürütülmesini öngörmektedir.

 

 

 

Kazım ÖZÇELİK: Afetlerde telefon ve elektriklerin kesik olduğunu düşünün. Böyle durumlarda ne yapıyorsunuz. Buna karşı tedbiriniz nedir?

Yıldız TOSUN: Böyle bir durumda Türkiye Afet Müdahale Planı devreye girer. Bu plan kapsamında Enerji Hizmet Grubu ve Haberleşme Hizmet Grupları sorunları çözer. Bu çözümler kapsamında;

 

Enerji Hizmet Grubunun görevleri;

1‐ Ana Çözüm Ortağı Olarak; Afet bölgesinde etkilenen elektrik, doğalgaz vb. enerji ile ilgili alt yapı tesislerinin acil onarımını yapmak, yaptırmak ve devamlı hizmet vermesini sağlamak.

2‐ Gereken noktalarda, mobil jeneratör, seyyar aydınlatma vb. acil çözümler sunmak.

3‐ Geçici barınma ve bakım ünitelerinin aydınlatma, ısıtma, soğutma tesislerine enerji vermek.

4‐ Önemli ve kritik tesislerde kısa sürede enerjinin devreye girmesini sağlamak.

 

Haberleşme Hizmet Grubunun ise

1) Mevcut haberleşme sistemlerinin tespit edilmesini, bu sistemlere ilişkin envanterin kayıt altına alınmasını, bu kayıtların güncel tutulmasını sağlamak,

2) Afet bölgesindeki haberleşmenin sürekliliğini sağlayabilmek için kurumlar arası işbirliğini

Sağlamak

3) Afet bölgesi ile haberleşmenin sürekliliğini sağlamak için alternatif haberleşme sistemlerinin devreye alınmasına yönelik koordinasyonu sağlamak,

4) Haberleşme trafik yoğunluğu nedeniyle haberleşme sistemlerinin hizmet dışı kalmasını önleyici tedbirleri almak, aldırmak,

5) Afet ve acil durumlarda kamu kurum/kuruluşlarının haberleşmesine yönelik sistem ihtiyaçlarına öncelik tanınmasını sağlamak,

6) Afet bölgesinde geçici haberleşme sistemlerini kurmak, kurdurmak, koordine etmek ve

işletilmesini sağlamaktır.

 

İlgili kurumlar bu görevleri yerine getirir. Plan kapsamında heryıl düzenli tatbikat ve eğitimler kurumumuzca yapılmaktadır.

Kazım ÖZÇELİK: Afetlere ilişkin nasıl bir planlama yapıyorsunuz?

Yıldız TOSUN: Ülkemizde meydana gelebilecek her türlü afetten sonra gerçekleştirilecek müdahale çalışmalarının etkin ve hızlı bir şekilde yerine getirilebilmesi için Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) 2014 yılında hazırlandı. Bu çerçevede bir afet sonrasında yerine getirilmesi gereken çalışmalar ile ilgili tüm bakanlık kurum ve kuruluşlar arasındaki görev, yetki ve sorumluluklar belirlendi. TAMP kapsamında 28 adet Ulusal Düzey Hizmet Grubu Planı 2015 yılında tamamlandı. 2016 yılında ise  81 İl Afet Müdahale Planı ve bu planların eki 26 adet Hizmet Grubu Operasyon Planı hazırlandı.

Afetler konusunda risk azaltma, hazırlık, müdahale ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarının bir bütünlük içinde yürütülebilmesini sağlayacak afet yönetimi sistemimizin çatı belgesi  Türkiye Afet Yönetimi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın (TAYSB) geliştirilmesi çalışmaları devam ediyor.

Afet risklerinin belirlenmesi ve her türlü tedbirin topyekûn bir şekilde alınarak bu risklerin önlenmesi ve azaltılması için neyin, ne zaman, kim tarafından, nasıl yapılacağını açıklayan bir plan olan Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) hazırlıklarına da başlandı. TARAP'ta afet riskleri ele alınırken bütün kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, medya, aile ve bireye kadar uzanan tüm paydaşlar yönetişim perspektifinde bir araya geliyor.

TARAP'ın uygulamaya geçirilmesi ile afet sonrası faaliyetlere duyulan ihtiyaç ve ayrılacak kaynak azalacak. Böylelikle, daha dirençli bir toplum ve daha güvenli yerleşim alanları oluşturulacak, sürdürülebilir kalkınmaya da katkı sağlanmış olacak.

 

 

Kazım ÖZÇELİK: Halkımızda afet bilinci oluşması için ilimizde ne gibi faaliyetler yapıyorsunuz?

Yıldız TOSUN: Afet ve acil durumlar konusunda verilen eğitimlerle; toplumda farkındalık oluşturmak, afetleri başa çıkılabilir bir olguya dönüştürmek ve yeterlilik bilincinin toplumun tüm kesimine yerleştirilmesini sağlamak amacıyla ‘Afete Hazır Türkiye Bilinçlendirme ve Eğitim Projesi' gerçekleştirilmiştir.

 

Kazım ÖZÇELİK: Depremlerde ölümler veya yaralanmalar hep yapısal hatalardan mı kaynaklandı?

Yıldız TOSUN: Depremlerde hasarın ve can kaybının büyük olduğu yerleşim yerlerinin suya doygun, gevşek ve pekişmemiş zayıf zeminler üzerinde çoğunlukla yer almaktadır.

Küçük yerleşim yerlerindeki ve köylerdeki kerpiç, taş ve yığma yapılar için bu durum tamamen denetim koşulları dışındadır. Özellikler yatay ve düşey elemanların yetersizliği, deprem kuvvetlerini ciddi bir biçimde karşılayan perde duvarların eksikliği ve kiriş ve kolon birleşim bölgelerindeki detaylandırmaların tam olarak yapılmaması bu binaların depremler gibi yüksek yatay kuvvetlere maruz kaldıkları zaman kiriş ve kolonların birbirlerine yük aktaramamalarından dolayı binaların kararlılıklarını ve stabilitelerini kaybetmelerine sebep olmaktadır. Binalar bu ölçekte büyük bir depreme maruz kaldıklarında hasarların daha fazla artmasına sebep olmaktadır.

 

Kazım ÖZÇELİK: Müdürlük yapılanmanızda kaç şube müdürlüğü var ve bu şubeler arasında nasıl bir görev dağılımı var?

Yıldız TOSUN: Müdürlüğümüzde 6 Şube Müdürlüğü bulunmaktadır.

 

Planlama ve Zarar Azaltma Şube Müdürlüğü

İyileştirme Şube Müdürlüğü

Eğitim Şube Müdürlüğü

Bilgi Sistemleri Şube Müdürlüğü

Yönetim Hizmetleri Şube Müdürlüğü

Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi

 

Şube Müdürlükler bütünleşik afet yönetim sistemi kapsamında afet öncesi planlama çalışmaları, afet anı müdahale çalışmalarını ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarını kapsayacak şekilde il müdürüne bağlı olarak görev yapmaktadırlar.

 

 

Kazım ÖZÇELİK: Konya AFAD İl Müdürlüğünün diğer illerimizdeki Müdürlüklerden bir farkı , bir artısı varmı ?

Yıldız TOSUN: Konya ülkemizin en geniş topraklarına sahip ilidir ve 42 bin km karelik bir alandadır. Bu bağlamda il merkezinden herhangi bir konumda yaşanan olaya 1 dakika içerisinde çıkış yaparak olay yerine mesafesine göre intikal ederiz.

Okullara, kamu kurumlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve özel kuruluşlara temel afet bilinci, birey ve aileler için afet bilinci eğitimi, yangın gibi konularda eğitimler verilmektedir. 2013 yılı itibari ile yılda 240 bin kişiye eğitim verilmiştir. afet eğitimlerinde bursa ve İstanbul'dan sonra Konya gelmektedir.

 

 

Kazım ÖZÇELİK: Görevleriniz arasında acil durumlara müdahale de var. Mesela; İlimizde müdürlüğünüzün görev alanlarına giren ne tür acil olaylar meydana gelebiliyor?

Yıldız TOSUN: Trafik Kazası, Boğulma, Kayıp,Sel-Su Baskını,Göçük,Kbrn, Deprem, Yangın, Mahsur Kalma, Çığ, Kaza, İntihar Teşebbüsü, Fırtına / Hortum, Göç Olayları, Karla Mücadele Gibi Olaylar Yaşanabilmektedir Ve Tüm Bu Olaylarda Müdahale Ve Koordinasyon Görevleri Yürütmekteyiz.

 

 

Kazım ÖZÇELİK: AFAD olarak siz sivilden parasal destek alabiliyor musunuz?

Yıldız TOSUN: Sivilden parasal destek alınmamaktadır. Sadece AFAD Başkanlığımızın yardım kampanyaları olabiliyor. Bu kapsamda Başkanlığın ilgili hesapları aracılığı ile yardımlar toplanabiliyor. Yardım kampanyası bilgileri;

 

Arakan yardım kampanyası

 

Yüzlerce yıldır baskı altında yaşam mücadelesi veren, 2012 yılında başlayan saldırılar sonrası yerlerinden edilmeye çalışılan Arakanlı Müslümanlar yine büyük acılar yaşıyor. Şiddetini artıran saldırılarda binlercesi hayatını kaybeden, onbinlercesi göç yoluna düşen Arakanlı Müslümanlara 2012 yılından bu yana insani yardımda bulunan AFAD, Türk Kızılayı ve Diyanet Vakfı bölgeden yükselen yardım çığlığına sesiz kalmayarak yeniden harekete geçti.

 

Terörden arındırılan Fırat Kalkanı Bölgesinin insani yardım faaliyetleri AFAD Başkanlığımız koordinasyonunda Yerli ve Yabancı STK'ların desteğiyle lojistik depomuz üzerinden yapılmaktadır. Önümüzdeki süreçte bölgede acil olarak aşağıda belirtilen insani yardım malzemelerine ihtiyaç duyulmaktadır.

 

Suriyeli sığınmacılara yardım kampanyası

 

Suriye'deki olaylar sebebiyle gerek ülkemize sığınan gerekse sınırın diğer tarafında yaşam mücadelesi veren yüzbinlerce insanın ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla AFAD koordinasyonunda bir yardım kampanyası başlatılmıştır.

 

Batı Balkan ülkeleri sel felaketi yardım kampanyası

 

2014 yılı Mayıs ayında Batı Balkan Ülkelerini etkisi altına alan sel ve su baskınları sebebiyle oluşan ihtiyaçların karşılanması amacıyla AFAD koordinasyonunda başlatılmıştır

 

Somali ve açlık tehlikesi yaşayan diğer Afrika ülkelerine yardım kampanyası

 

Afrika Kıtasının doğusunda yaşanan kuraklığın yol açtığı kıtlık, açlık, susuzluk nedeniyle başta Somali olmak üzere bölge halkı bir insanlık dramıyla karşı karşıya bulunmaktadır. İnsani yardım ihtiyacının karşılanması amacıyla AFAD koordinasyonunda başlatılmıştır

 

Myanmar yardım kampanyası

 

Güneydoğu Asya'da bulunan Myanmar'da yaşanan iç çatışma, etnik kıyım ve yoksulluk nedeniyle ülkenin Arakan bölgesinde yaşayan Müslümanlar büyük bir insanlık dramı ile karşı karşıya kalmışlardır. Barınma, açlık, susuzluk sorunlarıyla boğuşan, salgın hastalık tehlikesiyle karşı karşıya olan bölge halkına gerekli yardım ve desteği sağlamak amacıyla AFAD koordinasyonunda başlatılmıştır.

 

 

Kazım ÖZÇELİK: Türkiye ve deprem gerçeğine gelelim. Yeni bir deprem haritası yayınlandı ve risk artmış gibi gözüküyor. Beklenen büyük deprem için ne yapılıyor siz AFAD olarak ne yapıyorsunuz?

Yıldız TOSUN: 2012 yılında yürürlüğe giren Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı (UDSEP 2023) kapsamında şu ana kadar Kentsel Dönüşüm Yasası ve Doğal Afet Sigortaları Yasası yürürlüğe girdi ve afet risk azaltma çalışmalarına destek sunan Ulusal Deprem Araştırma Programı başlatıldı. UDSEP-2023, deprem kayıplarının en aza indirgenmesini hedefleyen stratejik yaklaşımlar ve eylem dizileri içeren örnek bir çalışmadır.

Ülkemiz ve yakınlarında meydana gelen depremleri 950 deprem istasyonu ile 7/24 takip ediyoruz. Bugün, deprem gözlem istasyonu sayısı açısından Avrupa'nın ikinci büyük deprem gözlem ağına sahibiz.

Deprem sonrası afet bölgesinin genel durumunu yansıtan, tahmini hasar ve kayıp bilgilerinin yer aldığı AFAD-RED (Hızlı Deprem Kayıp ve Hasar Tahmin Yazılımı ; AFAD-Rapid Earthquake Damage and Loss Estimation Software) programını başlattık.

Yeni Deprem Tehlike Haritamız, güncellenen "Deprem Yönetmeliği” ile eş zamanlı olarak 2018 yılında resmi gazetede yayınlanmış olup 2019 yılında da yürürlüğe girecektir.

 

 

Kazım ÖZÇELİK: Bize zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz. Son eklemek istediğiniz bir şey var mı?

 

 

Yıldız TOSUN: İlginiz için teşekkür ediyorum.

 

Yorumlar
KÖŞE YAZARLARI
SON DAKİKA HABERLERİ