Fatih KÜT
Fatih KÜT
fatihkut@yenikonya.com.tr

İslam’ın Ekonomik Hayata Getirdiği Ticari Ve Ahlaki Prensipler -1-

23 Şubat 2019, C.tesi günü eklendi.

İslam'da ibadetler yalnızca namazla, oruçla sınırlı değildir. Yüce Allah'ın hoşnut ve razı olduğu bütün söz, fiil ve davranışlar geniş anlamda ibadet kapsamındadır. Bu bağlamda, kişinin yoldan bir taşı kaldırması veya yoldaki bir çukuru onarması, yükünü sırtına alamayan birisine destek vermesi, araca binemeyen hasta, yaşlı ve özürlülere yardımcı olması ibadet olduğu gibi; kazancını helâl yoldan elde etmesi, İslâmî prensiplere uygun olarak ticarî ve iktisadî davranışlarda bulunması, iş ve icraat yapması da ibadettir. Kısaca hayatın bütün alanlarını geniş anlamda ibadet kapsamına alan İslam; ticareti de ibadet olarak değerlendirmiş; bunun gerçekleşmesi için ticari hayatta uyulması gerekli ahlaki prensipler getirmiştir. Şüphesiz helâl ve meşru bir ticaret yapabilmek için ticari prensipleri, diğer bir ifadeyle ticaret ahlâkını öğrenmek şarttır.

 

1- Müşteriyi Aldatmamak:

Tacir, dürüstlüğü ve doğru sözlülüğü ile müşteriye güven vermelidir. Rasulullah (s.a.v.) doğru sözlü ve güvenilir tüccarı

"Doğru sözlü ve güvenilir tüccar (ahirette) peygamberler, sıddîkler ve şehitlerle beraber bulunacaktır” Tirmizi, Büyû; 4)hadisiyle övmüştür.

Müşterinin gafletinden veya bilgisizliğinden faydalanıp, sağlam ve kullanılışlı olmayan bir malı ona satmak İslâm ahlakıyla bağdaşmaz. Nitekim bir gün peygamberimiz (s.a.v.) Pazarı dolaşırken tahıl satan birisinin yanına gelmiş, elini buğday yığınına daldırmış, altının ıslak olduğunu görünce sormuş: "Nedir bu?”. Satıcı: "Yağmur yağmıştı, ondan dolayı ıslandı” diye cevap verince; Rasulullah: "Niçin o ıslak tarafı halkın görebilmesi için üste getirmedin?” diye sert bir şekilde mukabelede bulunduktan sonra: "Bizi aldatan bizden değildir”( Müslim, İman, 164) buyurmuş ve; "Kusurlu bir malı, ayıbını söylemeden satmanın bir Müslüman'a helâl olmayacağını” kesin bir şekilde belirtmiştir.

2- Yalan Yere Yemin Etmemek:

Ticari maksatla veya başka maksatla yalan söylemek, yalan yere yemin etmek, Allah'ın yüce adını onun haram kıldığı hususlarda kullanmak, basit menfaatler için insanları "vallahi, billahi... vs.” diyerek, "Allah (ın adı) ile aldatmak” Fâtır: 35/5, daha sonra yaptıkları "yeminlerini az bir bedele satmak...” büyük günahlardandır. "Kıyamet gününde Yüce Allah bunlarla konuşmayacak, yüzlerine rahmet nazarıyla bakmayacak, onları temize çıkarmayacaktır. Ve onlar için çok acıklı bir azap olacaktır.( Al-i İmran: 3/77)Peygamberimiz bir hadislerinde;Kıyamet günü, Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, yüzlerine rahmet nazarıyla bakmayacağı ve kendilerine azap edeceği bu kimseleri açık ve net bir şekilde ifade ediyorlar. Bunlar: "Elbisesini kibirle yerlerde sürüyen, yaptığı iyiliği başa kakan ve yalan yere yemin ederek ticaret malını fâhiş bir fiyatla satmaya çalışanlardır.( Müslim, İman: 171)

3- Hileli Ölçüp Tartmamak:

Ölçme ve tartma konusunda dürüst davranmak, hile yapmamak, eksik ölçü ve tartı ile satış yapmaktan sakınmak, Kur'an-ı Kerim'in birçok ayetinde Müminlere emredilmektedir.

Toplumları temelinden sarsan, çöküş ve yıkılışlarına sebep olan ahlaksızlık türlerinden biri de ölçü ve tartıda haksızlık yapmaktır. Nitekim Kur'an-ı Kerim, Hz. Şuayb'ın peygamber olarak gönderildiği "Medyen-Eyke” halklarını helake götüren sebeplerden biri olarak ölçü ve tartıda hile yapmalarını gösterir.

4- İhtikâr (Spekülasyon) Yapmamak:

. Bir ticari emtiayı (malı) pahalanması gayesiyle stoklayıp piyasaya arzını geciktirmek anlamına gelen ihtikar; fiyatların yapay bir şekilde yükselmesine ve normal piyasa seviyesinin üzerine çıkmasına sebep olur. İhtikâr yapmak, özellikle temel ihtiyaç maddeleri söz konusu olduğunda toplumun zarar görmesine sebebiyet verdiği gibi, uzun müddet devamı halinde de sosyal ve iktisadi bunalımlara yol açabilir. "Karaborsacı ne fena bir kuldur; fiyatların düştüğünü öğrenince üzülür, yükseldiğini duyunca da sevinir” hadis-i şerifi, bu tip kimselerin ruhi durumunu ve insanlık bakımından düştüğü seviyeyi açık bir şekilde ifade etmektedir. Devamı Haftaya

Yorumlar
Personel Alımı ve Diğer İlanlar için Tıklayınız
SON DAKİKA HABERLERİ