Alüminyum fosfit, tarım ve depolama alanlarında yaygın kullanılan ancak yüksek risk barındıran kimyasallardan biridir. Güçlü etkisi sebebiyle tahıl ambarlarından kuru gıda depolarına kadar geniş bir kullanım alanına sahip olsa da, fosfin gazı açığa çıkarması nedeniyle çok tehlikelidir. Son günlerde yaşanan zehirlenme olayları, bu maddenin kullanımında bilinç ve dikkat gerekliliğini bir kez daha gündeme taşıdı.
Alüminyum fosfit nedir?
Alüminyum fosfit; tahıl, bakliyat, tütün, yem, kuru yemiş gibi depolanmış ürünlerde böcek ve kemirgenlerle mücadelede kullanılan, tablet, granül veya toz formunda bulunabilen bir fumiganttır.
-
Nemle temas ettiğinde fosfin gazı üretir.
-
Fosfin gazı, zararlıların solunum sistemini hızla felç ederek etkisiz hale getirir.
-
Etkinliği yüksek olduğu için depolama tesisleri, silo işletmeleri ve büyük tarım kuruluşlarında uzun yıllardır tercih edilmektedir.
Ancak bu maddenin kullanımında profesyonellik zorunludur. Fosfin gazı çok düşük dozlarda bile zehirleyici olduğundan, uygulama sırasında ortam tamamen kapatılmalı, işlem koruyucu ekipmanlarla yapılmalı ve uygulama sonrası alan mutlaka uzun süre havalandırılmalıdır. Yanlış uygulamalar ölümle sonuçlanabilecek zehirlenmelere yol açabilir.
Alüminyum fosfit zehirlenme belirtileri neler?
Alüminyum fosfit nedeniyle yaşanan zehirlenmelerin temel sebebi fosfin gazının solunmasıdır. Gaz, vücuttaki hücresel enerji üretimini engeller ve hayati organların çalışmasını hızla bozar.
En yaygın belirtiler şunlardır:
-
Şiddetli mide bulantısı ve kusma
-
Baş dönmesi, sersemlik hali
-
Nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi
-
Kalp ritim bozuklukları
-
Göğüs ağrısı
-
Bilincin bulanması, ileri aşamada bilinç kaybı
-
Kan basıncında düşme
-
Dolaşım bozukluğu ve şok tablosu
Fosfin gazı çok hızlı etki gösterdiği için belirtiler dakikalar içinde ağırlaşabilir. Bu nedenle bu tür şikayetler görüldüğünde acil tıbbi müdahale hayati önem taşır.
Alüminyum fosfit panzehiri var mı?
Uzmanlar, alüminyum fosfit zehirlenmesi için özel bir panzehir bulunmadığını ifade ediyor. Bu nedenle tedavide amaç zehirlenmeyi durdurmak değil, hayati fonksiyonları desteklemek oluyor.
Tedavide uygulanan yöntemler:
-
Solunum desteği
-
Kan basıncının düzenlenmesi
-
Kalp ritminin kontrol altına alınması
-
Metabolik asidozun düzeltilmesi
-
Organ işlevlerinin desteklenmesi
Bu tür zehirlenmelerde başarı, erken müdahale ve profesyonel sağlık desteği ile sağlanabiliyor.
Alüminyum fosfitin yüksek toksisitesi nedeniyle hem çiftçilerin hem de depolama tesislerinin yalnızca ruhsatlı ürünleri kullanması ve uygulamayı mutlaka eğitimli operatörler eşliğinde yapması büyük önem taşıyor. Kaçak ve etiketsiz ürünlerin kontrolsüz gaz çıkışı, tehlikeyi birkaç kat daha artırıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
