Maneviyat Bayramı ve Ziyaretler
Özbekistan'ın ananevi bayramlarından 9 Mayıs Anma ve Saygı Günü, ecdada, atalara, geçmişlere, vefat edenlere karşı çok önemli bir vefakarlık ve kadirşinaslık günü haline gelmiş. Bugün bayram, okullar ve resmi kurumlar tatil edilmiş.”Anma ve Saygı Günü” olarak ülkenin muhtelif yerlerinde bir kaç gün önceden merasimler düzenleniyor, dualar ediliyor, hatimler bağışlanıyor. Bugünlerde yaşlılar, gaziler, alimler, hocalar ziyaret ediliyor, hediyeler veriliyor. 9 Mayıs günü aile büyüklerinin ve milletin ileri gelenlerinin kabirleri ziyaret ediliyor. Devlet Başkanı bu ziyaretlere öncülük ediyor.
Nevayi Vilayeti Devlet Üniversitesinde Düzenlenen 9-May Xotira Ve Qadrlash Kuni
Nevayi Vilayeti Devlet Üniversitesinin bahçesinde önceki gün öğle saatlerinde bir programa davet edilmiştim. Kampüsün ağaçları arasında kapalı , duvarları açık olan nezih ve serin bir mekanda masalar kurulmuş, erkek hocalar bir tarafta, hanım hocalar diğer masalarda oturmaktaydı. Mekanın duvarlarında başta Emir Timur olmak tarihi şahsiyetlerin, sıradan vatandaşların öğrenci ve hocalar tarafından yapılan resimleri yer almaktaydı. Bir süre sonra erkek hocaların bulunduğu masa başında oturan bir Hocaefendi besmele ile konuşmasına başladı.
Oldukça malumatlıydı, samimi ve sade konuşmasında bir Hadis-i Şerif'in üzerinde durdu. Peygamberimiz (s.a.v) Hazretlerinin " Geçmişlerinizi hayırla yad ediniz.” mesajını çok güzel izah etti. Memlekete hizmet eden herkesi, Üniversitede çalışmış vefat eden Hocaları, aile büyüklerini hayırla anmak gerektiğini söyledi. Ayrıca önemli bir misal verdi. Bir kişinin Hz. Ali'ye geldiğini sıkıntıları olduğunu , çözüm yolu aradığını , Hz. Ali ‘nin ona "geçmişlerini hayırla anmasını” tavsiye ettiğini söyledi. Sonra güzel dualar etti. Programa katılan Nevayi Üniversitesi Rektörü değerli dostumuz Prof.Dr. Muhiddin Kalanov kısa bir konuşmadan sonra veciz bir dua yaptı. Sakin , vakur topluluk , huşu içerisinde programı idrak etti. Program esnasında vefat hocaların resimleri ekrana yansıtıldı, sonunda geleneksel pilav ikram edildi.
Gazeller ve Atacanım
Özbek kardeşlerimiz sembollere çok önem veriyorlar. Neyi, nerede, ne zaman yapacaklarını çok iyi düşünüyorlar. Program öncesi Ali Şir Nevayi'nin olduğunu tahmin ettiğim tasavvuf içerikli gazellerini bir gurup sanatçı icra etmişti. Rektör Beyin konuşmasından sonra "Atacânım ( babacığım )” isimli çok meşhur ve çok etkili şarkıyı genç bir sanatçı söyledi, çok duygulu ve hüzünlü bir atmosfer bizi kuşattı.
9-May Xotira Ve Qadrlash Kuni / 9 Mayıs Anma ve Saygı / Hatıra ve Kıymet Verme Günü
Programın etkisiyle 9 Mayıs gününü araştırmaya ve haberleri takibe başladık. Devlet Başkanı Şevket Mirziyoyev başta olmak üzere ülkenin her yerinde vefat edenler için yaygın ve geniş programlar yapıldığını, mesajlar, ilanlar verildiğini gördük. Bu anane Sovyet cephesinde İkinci Dünya Savaşına katılan Özbek halkının yaşadığı büyük kayıp, trajedi, kırım ve çekilen acılardan sonra, 43 yıl evvel başlamış. Devlet Başkanı yayınladığı 9 Mayıs günü vesilesiyle verdiği mesajda İkinci Dünya Savaşında verilen kayıpları ve yürekleri sızlatan rakamları şöyle anlatıyor :
"Tarihî verilere göre, faşizme karşı savaşta o dönemde 6 milyon 800 bin nüfusa sahip olan cumhuriyetimizden 1 milyon 950 bin kişi iştirak etmiştir.
Bunlardan yarım milyondan fazlası savaş meydanlarında hayatını kaybetmiş, 158 binden fazlası kaybolmuş, 60 binden fazla vatandaşımız ise engelli olarak geri dönmüştür. Aradan uzun yıllar geçmiş olsa da bu acı rakamlar hâlâ yüreklerimizi sızlatmaktadır.” Korkunç rakamlar… Nüfusun neredeyse içte biri savaşa götürülmüş. Kadınlar, yaşlılar, çocuklar hesap edilince herhalde bütün erkekler savaşa katılmışlar.
9 Mayıs Anma ve Saygı Günü , Ziyaretler ve Hediyeler
Önceki akşam Üniversite Hocası bir dostumuz yemeğe davet etmişti. Ona bu günün önemini kıymetini sordum. Bugün önemlidir, kabirleri ve büyükleri ziyaret ederiz, 30 km mesafede olan anne ve babamın, büyüklerimizin kabirlerini, yaşayan kardeşlerimi ve akrabalarımı ziyaret ettim,dedi. Başka bir Üniversite Hocasını aradım, oldukça duyguluydu. Günün yoğun geçtiğini, vefat eden anne, baba ve yakınlarının kabirlerini ziyaret ettiklerini söyledi. İzlediğimiz haberlere ve katıldığımız programa bakınca, 9 Mayıs Anma ve Saygı günü Özbek toplumu içinde yaşayan ve vefat eden büyükleri yad etme , ruhlarını şad etme, ziyaret etme, hediyeler, İHTİRAM BERATI verme gibi gönüllerini almak geleneği haline gelmiş.
9 Mayıs Anma ve Saygı Gününü En Güzel Anlatan Mesajlardan Birisi
Yaşadığımız, okuduğumuz ve seyrettiklerimiz karşısında boğazımız düğümleniyor. Duygularımızı ifade etmekte zorlanıyoruz.
Bir haber sitesinde Özbek kardeşlerimizin 9 Mayıs gününü anlatan ince, zarif ve etkili mesajlarını aktarmak isteiz, ki, günün anlamını çok daha iyi anlatmaktadır.
"Hatıra ve Kıymet Verme/Anma ve Saygı Günü” yalnızca bir tarih değildir; o, gönülleri yakınlaştıran, nesilleri birbirine bağlayan ve insanın değerini yücelten bir maneviyat bayramıdır.
Sadece silahla değil; metanet, iman ve vatanseverlik ile zafere katkı sağlayan cesur ecdadımızın ruhu önünde daima saygıyla eğiliriz!
Özellikle o karanlık yıllarda milyonlarca insana, yüz binlerce yetim çocuğa bağrını açan halkımızın insanperverliği yüksek takdire layıktır.
Bu ise; merhamet ve şefkati hayat ölçüsü hâline getiren milletimizin büyük manevî şahsiyetinin bir göstergesidir.”
Mesajın Özbekçe aslı:
Özbek kardeşlerimizi tanıdıkça hayranlığımız, sevgimiz ve saygımız daha çok artıyor.
Allah (C.C.) geçmişlerimize rahmet eylesin, yaşayan büyüklerimizin kıymetini bilmeyi nasip etsin.
