"Eledim Eledim Höllük Eledim" türküsü, hüzünlü hikayesiyle bilinen bir Erzurum türküsüdür. Bu türküde geçen ve bugün modern şehir hayatında pek bilinmeyen "höllük" kelimesi, Anadolu'nun geleneksel çocuk bakım kültürüne dair çok önemli bir detaydır.
Höllük nedir?
Höllük, bebeklerin altına bez yerine serilen, ısıtılmış ve elenmiş killi topraktır. Özellikle bebek bezinin bulunmadığı veya çok pahalı olduğu dönemlerde, Anadolu'nun pek çok yerinde yaygın olarak kullanılmıştır.
Höllük kullanımının özellikleri şunlardır:
-
Sterilizasyon: Toprak önce güneşte kurutulur, ardından ince bir elekten geçirilerek taşlarından arındırılır (türküdeki "eledim" ifadesi buradan gelir). Son olarak ateşte ısıtılarak mikroplardan temizlenir.
-
Emicilik: Killi toprak yapısı gereği sıvıyı hızla emer ve bebeğin altının kuru kalmasını sağlar.
-
Sıcaklık: Isıtılarak kullanıldığı için kış aylarında bebeğin vücut ısısını korumasına yardımcı olur.
-
Pişik Önleme: Doğal bir madde olduğu için kimyasal içermez ve doğru hazırlandığında pişiği engellediği düşünülür.
Türkünün sözlerinde anne, bebeği için toprağı büyük bir özenle eleyip hazırladığını ("Eledim eledim höllük eledim") ama sonunda onu kaybettiğini anlatarak yaşadığı derin acıyı dile getirir.
Cevap: Bebeklerin altına bez yerine sermek için elenen ve ısıtılan toprak.
Kaynak: Haber Merkezi
