O'NUN HALK ARASINDA YAYILMIŞ HİKMETLERİ
Kur'ân-ı Kerim'de de bildirildiği gibi Hazret-i Lokman hikmet ehli biriydi. Yüce Allah onu ilim, hikmet ve marifet ile rızıklandırmıştı. Onun saçtığı hikmet pırıltıları dillerde âdeta destanlaşmış olarak do¬laşmaktadır. Hatta bazılarım Batılılar alıp, kendilerine maletmek gözaçıklığını göstermişlerdir.
Bir gün Hazret-i Lokman'a dediler ki:
-Ey safanın engini, bu hikmete ne sebeple nail oldun? Şu cevabı verdi:
-Doğru söz söylemekle ve emaneti eda etmekle ve lüzumsuz şeyleri terk etmekle!..
Oğluna öğüdlerinden:
-Oğlum!.. Ben çok ağır yükler, taş ve demir taşıdım. Fakat borçtan daha ağır bir şey görmedim. Tatlı ve hoş yemekler yedim, fakat afiyetten daha tatlı bir şey görmedim. Nice sıkıntı ve acılar çektim, ne var ki insan¬lara muhtaç olmaktan daha acı bir şey görmedim!..
-Ey yavrucuğum!.. Uyuduğun gibi ölür, uykudan uyandığın gibi de kabrinden kalkarsın!.. Daima iyi ve güzel amelde bulun ki, uyuman ve uyanışın taze gelininki gibi olsun. Sakın kötü amelde bulunma!.. Aksi halde uyandığın zaman kendini, padişahın idamına ferman çıkardığı bir mücrimin korkusu içinde bulursun!..
Hazret-i Lokman, Allah'ın şerefli Nebisi Dâvud (aleyhisselâm)'ın yanında bulunduğu günlerdeydi… Bir gün Dâvud (aleyhisselâm) bir ko¬yun kesti ve Lokman'a emir buyurdu:
-Bana bu koyunun en iyi uzvundan ikisini getir!.. Lokman derhal koyunun kalbi ile dilini alıp geldi… Hazret-i Dâvud yine emir buyurdu:
-Bir koyun daha kes. Onun da en habis iki parçasını bana getir!..
Hazret-i Lokman istenileni ayniyle yaptı. Koyunun yine dili ile kal -bini alıp huzura geldi:
-Buyur, dedi, işte koyunun en habis iki parçası… Dâvud (aleyhisselâm), ılık gözlerini ona dikip dedi ki:
-Ey Lokman! Senden hayvanın en iyi uzuvlarını istedim, bunları getirdin. En fena uzuvlarını istedim, yine bunları alıp geldin. Bunun hikmeti nedir?
Lokman Hekim, yanaklarına tatlı bir gülücük kondurup:
-Yâ Nebiyyallah, dedi, bu iki uzuv eğer iyi olursa koyunun bütün vücudu temiz ve pak demektir. Keza bu iki uzuv bozuk olursa artık o koyunda hayır yoktur!..
O bunu demekle dil ve kalbin her türlü iyilik ve kötülüğün sebebi ol -düğünü ince bir hikmetle izhar ediyordu…
Nebiyy-i Âhirzaman Efendimiz de şöyle buyurmuşlardır:
"-Haberiniz olsun ki: İnsanda bir lokmalık bir et vardır. Eğer o iyi olursa bütün cesed iyi olur; o kötü olursa bütün cesed kötü olur; işte o kalbdir.”
Hazret-i Lokman daha evvel bir arkadaşıyla çobanlık etmedeydi. Bir müddet sonra kendisine hikmet verildi. Meclisinde birçok kimseler top¬landı. O sanki can meclisinin bir mumu idi… Herkese güzel güzel öğütler veriyordu…
Bir gün, evvelce kendisiyle çobanlık eden arkadaşı geldi ve dedi:
-Ey Lokman!.. Biz seninle çobanlık ederdik; ne hâl oldu ki sen böyle bir hikmete mâlik oldun?..
Hazret-i Lokman tatlı tatlı gülümsedi:
-Evet, dedi, ben de senin gibi bir çobandım. Fakat üç şey beni bu mertebeye ulaştırdı…
Çoban hayret etmişti. Derhal sordu:
-Nedir onlar?
Hazret-i Lokman şu cevabı verdi:
1- Doğru söylemek,
2- Emaneti eda etmek, Hakkın emrini yerine getirmek,
3- Lüzumsuz ve malâyani sözlerden lisanımı muhafaza etmek… Evet:
Sözün sohbetin senin yaramıyorsa işe, Sükutu tercih et ki, onda zevk, onda neş'e!
