‘Nüfus cüzdanınız lütfen!' diyen görevliye çantanızın en dip köşesinden simidin susamları eşliğinde mi uzatıyorsunuz kafa kağıdınızı, yoksa para cüzdanınızın içinden hijyenik ve kalıp haliyle mi? Üstüne yapıştırılması için verdiğiniz resminiz özenli olduğunuza mı işaret ediyor, yoksa özensiz mi? Unutmayın, nüfus cüzdanınız neyse siz O'sunuz!
Cumhuriyet döneminde nüfus cüzdanları da Atatürk devrimleriyle mükemmel bir olgunluğa erişir. 1925 yılında takvim olarak Miladi Takvim esas alınınca, 01. 01. 1926 tarihinden itibaren 1300'lü tarihler 1900'lü olarak yazılmaya başlanır. 1928 yılında Latin alfabesinin kabulü ile kütüklerin yazımında Arap harfleri ve sayıları terkedilmiştir. 1934 yılında her aile ve kişi, soyadı almış, unvanlar ve lakaplar kaldırılmıştır. 1945 yılında bazı ay adlarında değişiklik yapılmıştır. Cumhuriyet döneminin toplumsal yaşamımızda batılılaşma süreci içine girmesine ve yeni yaşam tarzı benimsemesine neden olan Türk Medeni Kanunu, Soyadı Kanunu, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, Köy Kanunu, Vatandaşlık Kanunu, İskân Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Soyadı Hakkında Kanun, efendi, bey, paşa gibi lakap ve unvanların kaldırıldığına dair kanun ve bunların uygulanmasını gösterir tüzük ve yönetmelikler nüfus hizmetlerinde de geniş ölçüde değişim meydana getirmiştir.NÜFUS CÜZDANLARI, GÜNÜMÜZE KADAR 6 KEZ DEĞİŞTİRİLDİ
Halk arasında, kimlik, kafa kağıdı, kafa koçanı, nüfus kağıdı, nüfus tezkeresi gibi adlarla da anılan nüfus cüzdanları, ülkemizde ilk kez günümüzden 128 yıl önce yapılan nüfus sayımından sonra ''Aliye-i Osmaniye Tezkeresi'' adıyla kullanılmaya başlandı. Nüfus cüzdanları, günümüze kadar 6 kez değiştirildi.
Osmanlı döneminde ilk kez nüfus cüzdanı olarak kabul edilen resmi belge 1882 yılında düzenlendi. ''Aliye-i Osmaniye Tezkeresi'' adıyla düzenlenen ilk nüfus belgesi, 24x34 santim ebadında tek yaprak çizgili kağıda Osmanlıca yazılı olarak hazırlandı.
