ESKİMİŞ VE ESKİMEYE BAŞLAMIŞ MESLEKLER

Dünkü yaşantilar, töreler, törenler, meslekler üzerine "Osmanlı Âdet, Merasim ve Tabirleri" adlı bir eser bırakan merhum Abdülaziz Bey (1850-1918) Hakkaklerin yetişmesi, el almaları, yetenekleri, kendi döneminde veya daha önceleri yaşamış olan ünlüleri hakkında bilgi verirken mühür kazdırma konusunda halk inançlarını da anlatmaktadır ki bu bilgiler, dünkü anlayış ve alışkanlıklar konusunda bir fikir edinmek bakımından son derece ilginçtir. 

Okuma ve yazmanın pek az insan tarafından bilinmesi, sah, pençe, tuğla gibi özel istifli unvan ve görev imzaları dışında imza kullanılmaması gibi nedenlerle Osmanlı uyrukları yüzyıllar boyu mühür kullanmışlar, doğal olarak hakkâklık de gerekli bir zenaat olarak devam etmiştir. Kimi yabancı gezginlerin eserlerinde, hakkaklerin bir torna ile ucuna elmas tesbit edilmiş bir bakır çubuktan ibaret aletleriyle çalışma usullerini, sağ elleriyle tornayı çevirirken sol elle de desen ve resimleri kazımalarını, böylesine çetrefil bir çalışmadan, Avrupa'dakinden daha mükemmel sonuçlar aldıklarını anlatan değirtmeler vardır.