Ramazan fırsatçıları boş durmuyor

Piyasa bozucu tekelleşmiş ticari organizasyonlar; deprem, virüs salgını, tabi afet, işçi ve memurlara yapılan maaş artışları, ramazan ayı, bayram gibi önlerine gelen her fırsatı avantaja çevirip zam yapmak için âdete fırsat kolluyorlar. Maalesef mübarek ramazan ayının yaklaştığı şu günlerde de alışkanlıklarından vazgeçmeyip zam yapmaktan geri durmadılar.

Başta gıda olmak üzere son bir aylık süre zarfında sattıkları ürünlere yüzde 50'leri bulan fiyat artışları yaptılar. Özellikle tavuk ürünlerindeki fahiş artışların önüne geçebilmek için Ticaret Bakanlığı tavuk ihracatına sınırlama getirmek zorunda kaldı. Bu gözü dönmüşlerin garip gürebanın sofrasındaki ekmeği küçültmek için yaptıkları fırsatçılıkları ticari bir meziyetmiş gibi görüp âdete kar sarhoşluğu yaşıyor olmaları acı ise verici bir durumdur.

Yaşamakta olduğumuz bu ahlaki düşüklüğün asıl sebebi; gelir dağılımındaki aşırı bozulmadan dolayı toplumdaki yüzde 50'lik bir kesimin yüksek fiyatlara tepkisiz kalıp alışveriş yapmaya devam etmelerinden kaynaklanmaktadır. Gelir dağılımındaki makas aralığı daraltılmadan bu sorunu yaşamaya devam edeceğiz. Çünkü birilerinin yediği diğerlerinin baktığı kapital vahşetin tüm ağırlığıyla hissedildiği, kâr maksimizasyonunun iliklerine kadar yaşandığı bir dönemden geçiyoruz.

Ebetteki işçilere yapılan zamlar, ürün maliyetlerini olumsuz etkileyen faktörleri görmezden gelmeyiz. Ancak ürün ve hizmetlere yapılan yüksek zamlar tek başına işçilik maliyetleriyle de savunulacak bir durum değildir. Sektörel ortalamaların üzerinde fiyat artışı yapmayı alışkanlık haline getiren bu firmaların birçoğu kayıt dışı yöntemleri kullanarak sadece vatandaşları değil devleti de kandırmaktan geri durmuyorlar. Piyasalardaki hâkim güçlerini kötüye kullanarak sağlıklı rekabet ortamının oluşmasına mani olup fiyat istikrarının sağlanmasına engel oluyorlar.

Ne yazık ki enflasyonist ortamlarda ticari ahlaksızlık enflasyondan daha hızlı yükseldiği için; enflasyon düşüşe geçse de ahlaksızlık kalıcı hale gelmektedir. Ramazan iyilikler ve güzelliklerin biriktirileceği bir fırsat ayıdır. Uyanık tüccarların zam yapmak için fırsat kolladığı bir ay değildir.

Gelin bu ramazan para değil iyilik biriktirelim.