İslâm’ın temel şartları beş tanedir. Bunlardan ilki İslâm dininin İnanç yönünü, diğerleri de temel ibadetlerini teşkil eder. Kelime-i Şehadet, İslâm’ın beş temel şartının birincisi ve en önemlisidir. Kelime-i Şehadet, Kelime-i Tevhîd; İslâm’a girişin temel şartıdır. Diğer ibadetler bu temel üzerine bina edilip, kurulur.
Kelime–i Şahadet: “Eşhedü enlâ ilâhe illellah ve eşhedü enne Muhammed en abdühü ve Rasüluh” demektir. Anlamı: “Ben şahitlik eder, inanırım ki, Allah(c.c.)’tan başka İlâh yoktur. Ve yine şahitlik eder, inanırım ki, Hz. Muhammed (s.a.s.) Allah(c.c.)’ın kulu ve elçisidir.”
Kelime-i Şehadeti dil ile söyleyip, kalp ile de tasdik etmek gerekir. Kişi, Kelime-i Şehadeti kendi hür iradesi sonucunda, dili ile söyleyip, kalb-i ile de tasdik ederse Müslüman olmuş olur. Müslüman olanlar, Kelime-i Şehadeti, Kelime-i Tevhid’i hiçbir zaman dillerinden düşürmezler.
Hadis-i Şerifte: “İslâm beş esas üzerine kurulmuştur; Allah(c.c.)’tan başka İlâh olmadığına ve Muhammed (s.a.s.)’in O’nun kulu ve Rasûlü olduğuna şahâdet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, hacca gitmek, Ramazan orucunu tutmak” (Tecrîd-i Sarîh,C.1,No.8) buyrulmuştur.
Kelime-i Şahâdet’i Yüce Allah (c.c.), İbrâhim Sûresi’nde kökü yerde, dalları gökte olan bir ağaca benzetir: “Görmedin mi Allah nasıl bir misal getirdi: Güzel bir sözü (Tevhid ve Şahadet), kökü (yerde) sabit, dalları gökte olan güzel bir ağaca (benzetti).”
Güzel söz güzel ağaca benzetiliyor. Çünkü ağacın diri kalması için nasıl sulanmaya, bakılmaya ihtiyacı varsa, bunlar bulunmadan kurursa kalpteki iman ağacı da böyledir. Eğer sahibi faydalı ilim, sahih amel, zikir ve tefekkürle her zaman bakıp onu gözetmezse kuruyabilir. Bir hadis-i şerifte: «Elbise nasıl yıpranır eskirse, kalpteki iman da öylece yıpranır, eskir. O halde imanınızı daima tazeleyin» denerek bu gerçek dikkatlerimize sunulmuştur.
“(O ağaç), Rabbinin izniyle her zaman yemişini verir. Öğüt alsınlar diye Allah insanlara misaller getirir.”
24. âyette Allah Teâlâ, güzel sözü, güzel ağaca benzetmişti. Çünkü güzel sözün meyvesi güzel amel; güzel ağacın ürünü de faydalı meyvedir. Müfessirlerin açıklamalarına göre, güzel sözden maksat, Kelime-i Şehadet, Kelime-i Tevhiddir. Bu kelime dışta ve içte daima güzel amellerin meydana gelmesine sebep olur. Allah’ın Râzı olacağı her güzel iş, bu kelimenin meyvesidir. 26. âyette geçen «kötü kelime»ye gelince o da, Allah’ı inkâr etmektir. Bu kelime her türlü fitnenin, fesadın, felâket ve musibetin kaynağıdır. Kötü söz, hem dünyada, hem de ahirette insanın felâketlere sürüklenmesine sebep olur. Dolayısıyla 26. âyette de kötü söz, kötü bir ağaca teşbih edilmiştir.
“Kötü bir sözün misali, gövdesi yerden koparılmış, o yüzden ayakta durma imkânı olmayan (kötü) bir ağaca benzer. ”Allah Teâlâ sağlam söz (Şehâdet Kelimesi) ile iman edenleri hem dünya hayatında hem de ahirette sapasağlam tutar. Zalimleri ise Allah saptırır. Allah dilediğini yapar. (İbrahim Sûresi âyet:24-26) buyrulmuştur.
Hz Muaz anlatıyor: Hz Peygamber(s.a.s.) beni (Yemen’e) gönderirken şu tavsiyelerde bulundu: “Muhakkak ki, sen ehl-i kitap olan bir topluluğun yanına gidiyorsun Önce onları ‘Allah’tan başka ilah olmadığına, benim de Allah’ın Resulü olduğuma şahadet etmeye davet et Eğer bunu kabul ederlerse, onlara her gece ve günde/24 saatte, beş vakit namazı Allah’ın kendilerine farz kıldığını bildir.Eğer bunu da kabul ederlerse, zenginlerinden alınıp fakirlerine verilmek üzere, Allah’ın kendilerine sadaka/zekâtı farz kıldığını bildir Şayet bunu kabul ederlerse, mallarının en iyisini almaktan sakın. Ayrıca mazlumun bedduasından sakın, çünkü onunla Allah arasında bir perde yoktur” (Müslim, İman, 7)
Kelime-i Şehadet, Kelime-i Tevhid sıradan bir söz değildir. Her söylenilişinde Mü’minin duygularını tazeler, İmanını güçlendirir, Ruhunda çok önemli güzelliklerle dolu huzur ve mutluluk oluşmasını sağlar. Müslüman kimliğinin açık bir göstergesidir.
Kelime-i Şehâdeti, Kelime-i Tevhîd’i, hayatımızın her döneminde merkeze almalıyız. Rabbim; Tevhîd merkezli bir hayat yaşamayı, son nefesimizden önce de Kelime-i Şehâdeti söyleyerek İmân’la gerçek aleme göçmeyi nasip eylesin. Sıhhat ve afiyetler dilerim.
