Taşkent'te bulunduğumuz sırada bir kitapçık gördüm. Bağımsızlığın kazanıldığı 1991 yılından 2025'e kadar Özbekistan'da gerçekleştirilen çalışmalar, mukayeseli olarak rakamlarla gösterilmiş ve istatistiklerle sunulmuş. Devlet Başkanı Şevket Mirziyoyev'in görevi devraldığı 2016 yılından sonra ise çok daha hızlı gelişmelerin yaşandığı görülmektedir.
Kitapçığın Başlığı :
"Yagona Vatan, Yagona Xalq Bo‘lib, Yangi Hayot Va Kelajak Yaratamiz” (Tek Vatan, Tek Millet Olarak Yeni Bir Hayat ve Gelecek İnşa Edeceğiz)
Kitapçığın giriş bölümünde Başkan'ın şu mesajlarına yer verilmiştir:
1. "Vatanımızın bağımsızlığı, bizim için güç ve ilham kaynağı; kalkınma ve refahın temelidir.”
2. "Millî bağımsızlığımız; cesur ve metanetli halkımızın kararlı iradesinin, özgürlük yolunda mücadele etmiş fedakâr atalarımızın özlem ve umutlarının gerçekleşmesidir. Aynı zamanda Yeni Özbekistan'ı inşa etmeye yönelik hayırlı çalışmalarımızın sağlam temeli ve gelecek nesillere bozulmadan ulaştırmamız gereken büyük ve kutsal bir değerdir.”
Kitapta Gelişmeleri Gösteren İstatistiklerden örnekler :
|
Verilerin Adı
|
1991
|
2016
|
2025
|
Artış
|
|
Akademik araştırmacılar sayısı (bin üzerinden)
|
35
|
22
|
45+
|
+23 bin
|
|
Uluslararası işbirliği proje sayısı (yıllık)
|
-
|
120
|
500+
|
4x
|
|
Dini hoşgörü indeksi (uluslararası, 1-10)
|
-
|
6,0
|
7,8
|
+1,8
|
|
Maneviyat merkezleri sayısı
|
100
|
200
|
600+
|
3x
|
|
Halk kütüphaneleri sayısı
|
6 200
|
6 400
|
8 000
|
+1 600
|
|
UNESCO Dünya Mirası alanları sayısı
|
3
|
5
|
8+
|
+3
|
|
Tescilli kültürel miras alanları sayısı
|
5 000
|
7 000
|
10 000+
|
+3 000
|
|
Yılda restore edilen alan sayısı
|
20
|
80
|
400+
|
5x
|
|
Müze sayısı
|
80
|
140
|
300+
|
2x
|
|
Kültür sarayları sayısı
|
850
|
950
|
1 500+
|
+550
|
|
Yabanci turist sayısı (mln)
|
0,3
|
2,0
|
10,7-11,7
|
5,8x
|
|
Dikilen fidan sayısı (mln, toplam)
|
200
|
300
|
2 000+
|
güçlü
|
|
Mahalle aktiflik endeksi (0-100)
|
-
|
45
|
75
|
+30
|
|
Diplomatik İlişki kurulan ülke sayısı
|
80
|
140
|
165+
|
+25
|
|
Uluslararası ikili anlaşma sayısı (toplam)
|
100
|
800
|
1 500+
|
2x
|
|
Etnik uyum endeksi
|
-
|
75
|
85+
|
+10
|
|
Uluslararası Dostluk Dernekleri (Özbekistan'dakiler)
|
20
|
80
|
200+
|
2,5x
|
Yukarıdaki Tablonun Gösterdikleri
Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi, bazı alanlarda rakamların katlanarak büyüdüğü görülüyor. Bizim gözlemimiz şudur: Devlet Başkanı planlı ve programlı çalışıyor; hedefler gösteriyor, çalışmaları yerinde takip ediyor, süre veriyor, hesap soruyor ve etkili oluyor.
Dünya Haber Ajansında yer alan bir haber dikkatimizi çekmişti:
"Özbekistan Cumhurbaşkanı başkanlığında yapılan toplantıda, yüksek ekonomik büyümenin sağlanması ve halkın refahının artırılması için öncelikli görevler belirlendi.”
"Toplantıda, bölgesel ve sektörel yöneticilerin altı aylık planlarının uygulanması eleştirel bir şekilde analiz edildi. Bazı bölgelerde gayrisafi bölgesel hasıla, inşaat, yatırım, sanayi ve ihracat göstergelerine ilişkin rezervlerin tam olarak harekete geçirilmediği kaydedildi. Aylık, üç aylık ve yıllık planları yerine getirmeyen yöneticilerin sorumluluğunun artırılmasına karar verildi.
Devlet Başkanı, her bakanın ve vali yardımcısının çalışmalarının halkın yaşam kalitesinde hissedilmemesi ve girişimcilerin yükünü hafifletmemesi durumunda, elde edilecek sonuçların yalnızca ‘kâğıt üzerinde bir rakam' olarak kalacağını vurguladı. Bu nedenle altyapı, istihdam, girişimcilik ve halkın gelirini artırmaya yönelik çalışmaların tamamen yeni bir yaklaşım temelinde organize edileceği ifade edildi.”
Taşkent–Semerkant Arası Alternatif Paralı Yolun Temeli
Taşkent–Semerkant yolu oldukça yoğun olup, yolun kalitesi ise yeterli seviyede değildir. "Acaba bu güzergâhta bir otoyol düşünülmüyor mu?” diye düşünüyorduk. Bu konuda yine Dünya Haber Ajansında yer alan bir haber dikkatimizi çekti :
Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, Taşkent bölgesinin Orta Çirçik ilçesini ziyaret ederek Taşkent–Semerkant güzergâhında inşa edilecek alternatif paralı yolun temelini attı.
Merasimde yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
"Bu projenin hayata geçirilmesinin ardından, her vatandaşımız bunun faydalarını hayatında mutlaka hissedecektir. Bugün bu bölgede kelimenin tam anlamıyla yeni bir dönemin başladığını söylemek doğru olur. Halkımız için ilerleme ve refahın sembolü olacak bu büyük projenin hayata geçirilmesiyle hepimize hayırlı olacaktır."
Çin-Kırgızistan-Özbekistan ve Trans-Afganistan demiryolları faaliyete geçtiğinde, ülkemiz Pasifik Okyanusu'ndan Avrupa'ya uzanan en kısa kara koridorunda önemli bir bağlantı noktası haline gelecektir.”
Yeni Özbekistan, Toplum ve Gelişmeler
Devlet bir taraftan çeşitli projeleri hayata geçiriyor. Topluma gelince, insanlar özgüven kazandıkça gelişmeler de hız kazanıyor. Özbekistan, bağımsızlığın kazanılmasından bu yana adaptasyon, restorasyon, organizasyon ve inovasyon süreçlerini dengeli bir şekilde yürütüyor. İnsanlar gelişmeye açıktır. Yenilikleri görerek bunları kısa sürede içselleştiriyorlar.
Devlet kademesinin maddi ve manevi ilerlemeyi birlikte sağlamak istediğini anlıyoruz. Bugün ülkede gelişmeleri takip eden vasıflı kadrolar, idealist insanlar ve ciddi kurumlar bulunmaktadır. Devlet Başkanının bilgi birikimi, entelektüel seviyesi, çalışma temposu, millî ve manevi değerlere bağlılığı, yenilikleri teşvik etmesi, dünyaya açık olması ve halkı kuşatan yönetim anlayışı topluma güven veriyor. "Yeni Özbekistan” vurgusu ise motivasyonu artırıyor.
İstikbal
Özbekistan'ın farklı bölgeleri ve şehirleri geliştikçe; üniversiteler, iş dünyası ve özel sektör dışa açıldıkça; genç ve eğitimli nüfus üretim ve sosyal hayata daha fazla katıldıkça ülkenin çok daha ileri seviyelere ulaşacağı anlaşılıyor. Özbekistan'ın sahip olduğu insan kaynağı, doğal zenginlikleri ve stratejik konumu, bu gelişme sürecini destekleyen önemli unsurlar olarak öne çıkıyor. Bu sebeple, önümüzdeki yıllarda ülkenin bölgesel ve küresel ölçekte daha güçlü bir konuma ulaşacağı değerlendirilmektedir.
