Rakamlarla Otomobil Piyasası

Son yıllarda biliyorsunuz otomobil fiyatları hep bir yükseliş trendinde. Fiyatalar artarken genelde satışlarda geri çekilme beklenir ama otomobil için bu geçerli değil. Satışlarda genel anlamda eski yıllara nazaran artış içerisinde.

Peki, artan bu otomobil satışı dış ticaret açığını ne kadar etkiliyor?

Gene gerçek sayılarla konuşalım; 2025 yılının ilk altı aylık döneminde, 2024 yılının aynı dönemine kıyasla 1.4 milyar dolar artarak 3,7 milyar seviyelerine ulaştı. 
En çok ihracat yaptığımız ülke ise Fransa. İhracatımız 1 milyar doları geçti ama ithalatımız da düştü. Bu düşüşe rağmen 458 milyon dolarlık bir fazla vermemizi sağladı.

İtalya'ya baktığımızda ise 2025 ilk altı aylık dönemde 703 milyon dolarlık ihracata karşılık 27 milyon dolarlık ithalatımız oldu ve yaklaşık 675 milyon dolar dış ticaret fazlası elde ettik. Bunda Türkiye'de üretilen Fiat Grubu araçların payı yüksek.

Şimdi açıklara bakalım. Zirvede tabi ki Almanya var.

Almanya ile ihracatımız %4,89 artarak 565 milyon dolara yükselirken, ithalatımız ise %85'lik artışla 2,8 milyon doları aştı. Mercedes, BMW, Audi, Volkswagen gibi Alman markalarının yanında Tesla'nında Berlin'de üretildiğini ve bu sayılara dâhil edildiğini hatırlatmak isterim.

Peki Çin? Geçtiğimiz yıllarda dış ticaret açığını arttırmamak için Çinli otomobil markalarına kısıtlamalar yaptırımlar gelmişti hatırlarsınız. Eğer araç Çin'den Türkiye'ye geliyorsa standart alınan ÖTV ve KDV harici, %10 gümrük vergisine ilave %50 Çin vergisi ile araçların fiyatı ciddi oranda artmıştı. Sonuç ne oldu diyeceksiniz. 2025 yılı ilk altı ay sayılarına göre Çin'den yapılan otomobil ithalatı %11,64 arttı ve 962 milyon doların üzerine çıktı. Peki, biz Çin'e otomobil satıyor muyuz? Hayır satmıyoruz. Bu sebeple ithalat sayımız aynı zaman da Çin ile dış ticaret açığımızı da oluşturuyor. Burada diğer Avrupa ülkeleri gibi çift yönlü ticaret değil tek yönlü bir ticaret olmaktadır.
Sonuç olarak ülkemizde otomobile talebin artması, yerli markaların yetersiz kalması ve özellikle yeni Çinli otomobil markalarının piyasaya girmesi ile otomobilde dış ticaret açığımız artmaktadır. Ayrıca Premium segmentte Alman markaların hâkimiyeti ve yeni markaların pazara girmemesi ile o kulvarda da açığımız büyümekte.

Çinli otomobil markalarının ülkemizde fabrika kurma teşvikleri gibi çalışmalarla ilerleyen yıllarda bu sayıları ter yönde hareket ettirmemiz mümkün. Ama tüm bunların dışın Yerli Üretim ve Kaliteli Üretim anlayışını kazandırarak bu yarışta daha iddialı bir oyuncu olabiliriz.