İnsan, bir toplum içinde yaşar. Topluluğun kuralları vardır. Bu kurallar; insan haklarına riayeti gerektirir. Kimse toplum içinde sorumsuz davranış sergileyemez. Kaliteli toplum, kurallara uyan toplumdur. “temiz toplum” kurallara uymaktan geçer. Hiç şaşmayan, insanı aldatmayan, zarara uğratmayan kurallarla insanlar dik durur. Şaşmayan kural da Allah’ın kurallarıdır. Yunus Emre; bir bakıma gönüller sultanıdır. Asıl gönül erleri peygamberler, tasavvuf erenleri ve İslâm’a gönül verenlerdir. Bu gönül erenlerinden birisi de İbni Arabi’dir. şöyle diyor İbni Arabi;
Adaletten Ayrılma
Hesaba Çekilmeden Önce Kendini Hesaba Çek
Tevbe Et;
Hak Yeme
Sağlığını Ve Boş Zamanların Kıymetini Bil
Her Şeyi Bir Bilene Sor
Zikri Dilinden Düşürme
Devlet Büyüklerine Dil Uzatma
Gizli Konuşmaları Dinleme
Kimsenin ayıplarını araştırma
Günahta ısrar etme
Üç Şeyden Kork: Allah’tan, nefsinden, Allah’tan korkmayandan.
Daima Şükret;
Gizli Konuşmaları Dinleme;
Bilmeden Hareket Etme;
Sabırla ve namazla Hak’tan yardım iste;
Evlere İzinsiz Girme.
Misafirlere İkram Et;
Kimsenin ayıplarını araştırma;
Sorumluluğunu bilerek yerine getir;
Faydalı İşleri Gizli Yap; Gizli yapılan faydalı işler, ihlasın en büyük göstergesidir.
Günahta ısrar etme;
Az ye, az uyu, öz konuş
İyi niyetli Ol
Falcılara ve büyücülere gitme
Her Konuda İsraftan Kaçın
Yedi Büyük Günahtan Sakın: Allah’a eş koşmaktan, isim peşine düşerek
yaşamaktan, nefse zulümden, yetim malı yemekten, hak edilmemiş para
yemekten, askerden kaçmaktan, insanlara kötü söz söylemekten, zan ve
sanılarda bulunmaktan.
Sır Tutmasını Bil.
Kusurları Ört
Cimrilik Yapma
Bu güzelliklere yelken açanlar mutlu olur. Böyle insanlara halk içinde, “adam gibi adam” derler. Aslında, “adam gibi adam olmak” tan ziyade “adam kalmak” önemlidir. Müslüman görünmek değil, Müslüman olmak ve Müslüman kalmak, başkalarına yaranmak değil, Allah’a yaranmak önemli olan
