Toplumda; adam gibi adam, dik durmasını bilen insan, yürekli insan, bu insana güvenilir… denilebilmesi için bazı hayat prensiplerine uymak gerekir. bir başka açıdan bakılınca şu gökkubbede bir hoş sada bırakabilmek için prensip sahibi olmak şarttır. Bu gün bu prensiplerden bazılarını sizinle Mevlana'nın önemli eseri; MESNEVİ'den birlikte paylaşalım;
Ucuz alan ucuz verir;
“Her ki o erzan hared erzan dehed
Gevheri tıfllî be-kurs-ı nân dehed”
Her şeyin değeri, ödenen bedel kadardır. Atadan dededen kalan, yolda belde bulunan şeyin değeri olmaz. zira bir şeyi ucuza alan, ucuza verir. Cahil çocuk yolda bulduğu incinin kıymetini ne bilsin. Bu yüzden bir hazine değerindeki o inciyi gider de bir somun ekmeğe değişir. İncinin kıymetini denizin dibine dalan dalgıca veya inci satıcısına sor. Aslında o çocuk sensin; inci de ata mirası olan dinindir. Sen o hazineyi beşiğinde hazır buldun, sahip olduğun şeyin farkında olmayışın bundandır.
Ayna yalan Söyler mi?
“Oldu mîzân ile âyine mehek
Anları hizmette çeksen bin emek
Ger terazide olaydı meyl-i mal
Müstakîm olamazdı anda vasf-ı hâl”
Bin türlü emek harcasan, diller döksen, iltifatlar etsen ne teraziyi ne de aynayı doğru söylemekten vazgeçiremezsin. Çirkinsen ayna sana; “çirkinsin” der. Terazi kaç paralık adam olduğunu söylemekten vazgeçmez. Çünkü ne ayna, ne de terazi kendisi için tartmaz. Eğer terazide mal sevgisi olsaydı doğru tartamazdı. Sen, Peygamber ve veliler de hizmetleri karşısında ücret istemedikleri için o ayna ve terazi gibi ol. Sana ne söylerlerse candan, gönülden kabul et.
Doğru yerde ara
“Dürrü kıl cevf-i sadefden cüstücû
Fenni ehl-i hırefden cüstücû”
Akıllı olan; her şeyi bulacağı yerde arar. Binlerce kutu da açsan, inciyi sedef kutusundan başka yerde bulmaya imkan yoktur. O halde ilim ve bilgi incisini de sen o bilgiye sedef olmuş gerçek bilginlerden öğren. Sedefin kapağını kaldırmadıkça boş mu dolu mu bilemezsin. Bilgi incisine hamile olan bilginlerin ağzı da sedef gibi mühürlüdür. Sen o mührü kaldır ki, inci açığa çıksın.
