Daima akıp duran küçük bir dere ne pislenir, ne kokar. Bu yavaşlıkla insan, ikbale, devlete erişir. Yavaşlık, yumurtadır, devlet de kuşlara benzer.”
“Çocuğun gözü, eşek gibi ahırdadır. Akıllı adam ise, gözünü işin sonuna diker.”
“Akılsız, ahırdaki otu tatlı görür. Akıllı, ahırdaki hayvanın nihayet kasap elinde telef olacağını görür, bilir.”
“Gam ye de, gam artıranların, seni derde sokanların ekmeğini yeme. Çünkü akıllı adam, gam yer, çocuksa şeker.”
Akıllı adam, şarabı üzümde görür. Âşık, varı yokta bulur.”
“Ey bihaber, aklın varsa işin sonunu düşün.”
Aklını başına devşir de, işin önüne, sonuna dikkat et. Pervane gibi kendini yakıp yandırma!”
Delicesine Buhara'ya gidersen, zincire vurulmaya, hapishaneye atılmaya layıksın.”
“Kendine gel, sabah geldi çattı, uykuyu bırak artık.”
“Sakın akıldan insaftan ayrılma.”
“Er olmayan kaypak arkadaşlara uyma. Çevir onların yaprağını.”
“Akılsız kişileri her türlü yel kapıp gider. Çünkü onların kuvvetleri sağlam değildir.”
“Akıllıya emniyet ve huzur veren, akıl lengeridir. Akıllılardan bir lenger dilen.”
“Âb-ı hayatla dolu olan ırmaktan su içmeye bak. İç de, senden nebatlar bitsin.”
“Ey gafil susuz! Biz velilerin sözlerinden Hızır'ın Âb-ı hayatını içmekteyiz, gel!
“Akıllıların gönülleri, mecburi kırılır. Dilediklerini yapamazlar, meyus olurlar. Âşıklardaysa ihtiyaç var, dilediklerini yüzlerce kere yapabilirler. Öyle olduğu halde ona tabi olurlar. Gönülleri bu yüzden kırılır, emellerine bu yüzden erişememişlerdir.”
“Aklı başında olanlar, bağla bağlanmış kullardır, âşıklarsa hürdür, şekerlenmiş, ballanmış canlardır onlar.”
“Akıllıların yuları “Zorla gelin” emridir. Gönlünü kaptıranların baharı “Dileyerek gelin” emri.”
“Akılsız bir tavuk, deveyi evine konuk götürür. Fakat deve tavuğun evine ayak atar atmaz ev yıkılır, dam çöker.
“Bizim aklımız, fikrimiz de tavuk kümesinden ibaret. Salih'in aklıysa Allah devesini arar.”
“Gemsiz ve serkeş ata pek yaklaşma. Kendine aklı ve dini kılavuz et, onlara uy”
