İslam dünyasında düşünceleriyle öne çıkan bir isim olan Muhyiddin İbn Arabi, gerek yaşadığı dönemde, gerekse daha sonraki süreçte sıkça eleştirilen bir o kadar da okunan bir düşünür. Bugünden bakıldığında İbn Arabi, saygın bir İslam düşünürü olarak anılmaktadır. ibni Arabi, tasavvuf deyince
İlk akla gelen isimlerden biri olmakla birlikte, en fazla eleştirilen mutasavvıfların da başında gelir. Genellikle Tasavvuf, İbni Arabi üzerinden eleştirilir. Oysa Tasavvuf Felsefesini eserleriyle fikirleriyle ortaya koyan ilk mutasavvıf Ebu Haris Muhasibi`dir...bundan sonra Cüneyd-i Bağdadi, Ebu Zeyd Bestami ve Şakik-i Belhi`yi zikredebiliriz`.
İbn-i Arabi`yi bu isimlerden daha çok eleştiri konusu yapan ise kendisinden önce yazılanları bir bütün halinde ve tek bir felesefede toplayabilmiş olmasıdır. Bu da şüphesiz kendisine atfedilen `Vahdet-i Vücud` görüşüdür. Arabi, kainattaki her şeyi Allahın bir tecellisi olarak görür. Her şey onun bir yansımasıdır. Her şey O'na aittir, her şey biraz da O'ndandır. Vahdet-i Vücud temelde yaratılanla yaradanın birliğini savunur.
Arabi Vahdet-i Vücudu bunu şöyle izah eder; `insan Hakk'ın tecelli aynasıdır. Bütün eşyanın meydana çıkmasına insan sebep olmuştur. Öyleyse insan bütün eşyayı kapsayan ve ilahi tecelliyat onda hitam bulmuştur. Eleştirilerin odağında olmasının nedeni de budur.
İbn Arabî İslam irfanının gelmiş geçmiş en büyük mütefekkirlerinden birisi olarak ardından bıraktığı eserlerle tarih boyunca ilim ve irfan ehli kimseler tarafından büyük takdirle anılmıştır. Tasavvufa getirdiği yenilik ve anlayış, halkın idrakindeki; “miskin derviş” düşüncesinin yıkılmasında etken olmuş, Felefeye Tasavvufi açıdan bakmış, mütefekkir, mutasavvıf ve büyük bir islâm alimidir. bunun için; “şeyhi ekber” denilmiştir.
İbn Arabî, ayet ve hadislerin anlamları üzerinde insanı derin tefekkür etmeye sevk eder. İslam'ın iki temel kaynağı Kur'an ve Sünneti esas alır. Onun bütün çabası; İnsan-ı Kâmil yetiştirmektir.
Müslüman dünya için hayat memat meselesidir. bugün İslam dünyası üzerinde emelleri olan emperyalist çevrelerin temel amacı; Müslümanların kâmil insan yetiştirilmesini engellemektir.
Mesajları;
Birlikten ayrılma; birlikte dirlik vardır, sürüden ayrılanı kurt kapar!
Herhangi bir yerde Allah'a karşı günah işlersen, aynı yerde bir taat, bir ibadet yapmadan orayı terk etme.
Allah'a karşı hüsn-ü zan besle. Zira her nefes, son nefesin olabilir.
Allah'ı asla hatırından çıkarma.
“ La ilahe illallah” ı sıkça söyle.
Kelime-i Tevhidi kabul etmiş kimselere düşmanlık etme.
Bir kimsenin, Allah'ın düşmanı olduğunu bilmiyorsan, mümkün oldukça Allah'ın kullarına düşmanlık ve kin besleme.
Yaratılanı yaratandan dolayı sev, şefkat ve merhametin her şeye şamil olsun.
Sözlerine dikkat et; Allah u teala kullarının sözlerini gözetler. Konuşacağın zaman sözlerinin Allah'ın Şeriatına uygun olmasına dikkat et.
Hasta ziyaretine önem ver.
kimsenin isteğini geri çevirme. Kişi, ahirette kimin sebebiyle ödüllendirileceğini bilemez.
İnfatka bulunacağın zaman güler yüzle ve tatlı dille yapmaya çalış.
Sakın, Allah'ın kullarına zulmetme!
Allah'ın emir ve yasaklarına azami dikkat et.
Vitir namazını kılmadan uyuma.
Konuştuğun zaman, dinleyenlerin iyi anlaması için sözünü üç defa tekrar et ki anlaşılsın.
Allah'ın hukukuna riayet et.
Tevazu sahibi ol. kibirlenmekten kaçın. şunu unutma ki; allah seni topraktan yaratttı. öyleyse toprak üstünde büyüklenme.
Daha fazla bilgi almak isteyenler; Kazım ÖZTÜRK'ün kaleme aldığı; “İBN-İ ARABİ'NİN EVRENSEL MESAJLARI” kitabına başvurabilirler.
