Fahri Ticaret Müfettişliği Sistemi Getirilsin

Son yıllarda tüketicilerin baş belası hâline gelen fahiş fiyatlama davranışları tam anlamıyla bir kangrene dönüşmüş durumdadır. Örneğin üretimden aynı markayla, aynı ambalajla çıkan bir ürünün, aynı lokasyondaki tüketicilere ulaşmasında çoğu zaman yüzde yüze varan fiyat farklılıkları ortaya çıkıyorsa, bu durum ticari gerekçelerle açıklanamaz.

Bu tablo tüm sektörlerde yaygınlaşmakla birlikte, özellikle gıda ve konut sektöründe dayanılmaz bir hâl almıştır. Yüksek enflasyonu ülkemizin makûs talihi hâline getiren bu kesimlerin vurgunları, maalesef krizleri fırsata çeviren ticari bir zekâ örneği olarak görülmeye başlanmıştır.

Serbest piyasa şartlarında rekabet ortamının bozulmasıyla başlayan sorunlar nedeniyle, üretim ile tüketim arasındaki kontrolsüz fiyat artışları ortaya çıkmaktadır. Fiyatlarda oluşan bu anormalliği besleyen temel faktörler irdelendiğinde ise; satış öncesi süreçlerdeki açgözlülük, kamunun denetim eksikliği, ticari ahlaktaki erozyon, sivil toplum kuruluşlarının duyarsızlığı ve en önemlisi de vatandaşların yüksek fiyatlara karşı gösterdiği tepkisizlik ön plana çıkmaktadır.

Maalesef yüksek enflasyon sorununu çözmek için uygulanan para politikası araçları da çoğu zaman fahiş fiyat problemlerini çözmek yerine, bu sorunları daha kalıcı hâle getirmektedir. Dolayısıyla ahlaki normlara geri dönülmeden, bilinçli tüketicilerin gönüllü ticari denetim mekanizmalarına katılımı sağlanmadan yüksek fiyat maruziyetinden kurtulamayız.

Çünkü kapital vahşetini besleyen serbest piyasa masalı, sadece ve sadece üst gelir gruplarına hizmet etmekten başka bir işe yaramıyor. Piyasalardaki ortalama fiyat algısını tesis edebilmek için gönüllülük esasına dayalı Fahri Ticaret Müfettişliği Sistemi bir an evvel devreye sokulmalıdır. Kurulacak bu sistemin esası ceza yazmak üzerine değil; özellikle gramajı, markası ve kalitesi aynı olan ürünlerin farklı satış noktalarındaki ortalama fiyatların üzerindeki anormalliklerin tespit edilmesine imkân sağlamak üzerine kurulmalıdır. Böylece kamu otoritesi, gereksiz ihbarlar yerine daha güvenilir verilere sahip olacaktır.

Tabii ki bunun olmazsa olmazı, fahri ticaret müfettişlerinin güvenilir kişiler arasından seçilmesidir. Bu kişilerin gerekli eğitim süreçlerinden geçirilerek ticari mevzuat konusunda bilgi sahibi olmaları sağlanmalıdır. Böylece oluşturulacak gönüllü denetim mekanizması, ticari hayat üzerinde güçlü bir denetim baskısına dönüşecektir.

Fahiş fiyatların önlenmesi için fahri ticaret müfettişliği sistemi toplumsal bir denetim unsuru olarak düşünülebilir aynen fahri trafik müfettişliği gibi...