ESKİMİŞ VE ESKİMEYE BAŞLAMIŞ MESLEKLER

Yine 17. Yüzyıl ortalarına ilişkin bilgiler içeren Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde de hakkakler ve mühürcülere değinilirken "es- naf-ı hakkakan" ve "esnaf-ı mühr-günân" (mühürcüler)'dan ayrıca bir de gümüş üzerine kazı tekniğiyle tılsımlar resmeden "es- naf-ı mühr-günân-ı sım ü heyakil" den söz edilmesi ilginçtir. Ayrıca, Es'ar Defterinde adı geçen Üstad Mahmud'u ve zenaatın başka üstadlarını Evliya Çelebi de anmaktadır. Seyahatname'de bu zenaatler şöyle tanıtılıyor: 

"Esnaf-ı hakkâkân, 30 dükkân, 105 kişilerdir. Pirleri hakkâk Abdullah Yemenî'dir.(...) Bunlar dükkanlarında Seylan akiki, firûze ve yeşim taşı hak ederler." 

"Esnaf-ı Mühr, günân,Bunların pîri Hazret-i Osman'dır. 50 dükkanda 80 kişidir. Bunların Murad Han zamanındaki (1623- 1640) ileri gelen üstadları Mahmud Çelebi, Rıza Çelebi, Ferid Çelebi nam kâmillerdir ki bir mührü yüz kuruştan (akçe olmalı) beş yüz kuruşa kadar yazarlar. Vezirlerin mühürlerini de bunlar kazar. 

"Esnaf-ı Mühr-günân-ı sım ü heyakîl, bunlar gümüş mühür ve tılsımat kazır başka bir esnaftır. Yemen akikini kazıyamazlar. Bunların aralarında üstadlar vardır ki ta'lik, nesih, nk'a, reyhanı tılsımlar yazarlar.(...) 15 dükkânda 40 kişilerdir."