Fahiş Fiyatların Asıl Sebebi Tepkisiz Tüketicilerdir

Fiyatlar neden bu kadar yüksek diye başlayan sorulara, ticaret erbabının verdiği cevaplar; tüketiciler için çoğu zaman bildik nedenlerin ötesine geçemiyor.

Yüksek kiralardan başlayıp, enerji maliyetleri, ücret artışları, döviz kurları ve petrol fiyatlarındaki yükselişleri gerekçe göstererek; kendilerince fahiş fiyatları haklı bir nedene dayandırmaya çalışıyorlar. Hatta eskiden dolardaki artışı bahane ediyorlardı şimdilerde buna altın kurlarını da ilave etmeye başladılar.

El hak yüksek fiyatlarda bu faktörler etkisizdir diyemeyiz. Ama maliyetlerin içindeki payı ne kadarsa tüketicilere o kadarını yansıtılsın ki; her iki tarafta bu işten kazançlı çıksın. Maalesef nasıl olsa müşterimiz var anlayışıyla; özellikle restoranlarda, kafelerde bu durum tüketicilerin gözlerinin içine baka baka tüm hoyratlığıyla devam ettiriliyor.

Kafelerdeki bir kahvenin, bir çayın ya da restoranlardaki yemeğin yanında sunulan içeceklerin maliyeti belli olmasına rağmen bu gruptaki ürünleri, bulunduğumuz coğrafyada en pahalıya tüketen ülke haline geldik.

Örneğin gittiğiniz bir lokantada ana menünün yanında, garsonun içecek ne alırsınız sorusuna vereceğiniz cevap en çok kazıklanmaya başladığınız yerdir. Maliyeti 5 lira bile olmayan 0,5L bir suyun bize 40 TL'ye itelendiğini fark etmemize rağmen tepki göstermeden hala oraya gitmeye devam ediyorsak asıl sorun buna tepkisiz kalan bizlerdedir.

İşletme sahipleri de bu durumu "biz asıl ana menünün yanındaki yancılardan kazanıyoruz” diyerek itiraf etmekte bir sakınca görmüyorlarsa; onlara bu cesareti veren müşterilerdir. Yani ticari ahlak düşüklüğünün normalleştiği bir ortamda tüm kabahati devletin denetim mekanizmaları üzerine yıkamak açık bir haksızlıktır.

Kısaca dürüst esnafları bir kenara koyacak olursak; onlar kazıklamaya, biz de kazıklanmaya alıştık. Tüketicilerin olumsuz tepkileri tüm batılı ülkelerde "müşteri kral” olarak görüldüğü için çok ciddiye alınır. Ama bizim ülkemizde, gelir dağılımındaki aşırı bozulma sebebiyle yüksek gelir gruplarının, anormal fiyatlara karşı vurdumduymaz davranması ticari yozlaşmayı beslemeye devam etmektedir. Yani piyasalardaki fahiş fiyatları, tepkisiz tüketiciler besliyor.

Buradaki asıl sorun yüksek gelir gruplarının fütursuz harcamalarıyla, satıcıların abartılı fiyatları arasında sıkışıp kalan gelir piramidinin en altıdaki kesimlerdedir.