Ülkemizde de kutlanan 1 Nisan şakası artık geleneksel bir gün haline geliverdi bir anda… İnsan düşününce bunun bize katkısı, faydası nedir diye, o zaman karşınıza kocaman bir sıfır çıkıyor. Bu ve benzeri kültürlerin kökenine indiğimiz de, bizimle ilgisi olmayan bir işleyiş görürüz.
Hatta farklı kültür, inanç ve dillerde efsaneler buluruz. Bu gelenek; 1 Nisan’ı yılbaşı kabul edenlere “Nisan Balığı” adı veriliyor. 1Nisan şakalarının sembolünün 'Nisan Balığı' olmasının nedeni ise Mart ayının sonlarına doğru, Güneş'in Balık Burcu'nu terk ediyor olmasıdır.
İngiltere - April Fools' Day - Nisan Kaçıklar, İskoçya - Gowk veya Cuckoo olarak kutlanan şaka günü, Hollanda, Belçika, Kanada, ABD, İsviçre, Japonya dâhil dünyanın pek çok yerinde tanınmaktadır. Antik Roma'da Hilarya, Hindistan'da ise bu bayram 31 Mart'ta Holi adıyla kutlanmaktadır.
1564 yılında Fransa kralı IX. Charles, yıl başlangıcını Ocak ayının 1. gününe aldı. Daha önce Avrupa'da yaygın olan yıl başlangıcı 25 Mart'tı. 1 Nisan'da partiler düzenlediler. Diğerleri ise onları Nisan aptalları olarak nitelendirdiler. 1 Nisan'a "aptallar günü" adını verdiler.
Bu günde herkese sürpriz hediyeler verdiler, gerçek olmayan haberler ürettiler. Yıllar sonra Ocak ayının yılın ilk ayı olmasına alışılınca, Fransızlar 1 Nisan gününü kültürlerinin bir parçası görerek devam ettirdiler. Oradan da bütün dünyaya bir şaka günü olarak yayıldı.
Roma İmparatoru Julius Sezar milattan önce 46 yılında takvimin başlangıcını Ocak ayı olarak ilan etti. Fakat 16. yüzyıla kadar Avrupa'da yeni yıl bahar aylarının başlangıç tarihi olarak da kabul edilen, Mart ayının 25'inde başlardı.
1564 yılında Fransa Kralı IX. Charles, takvimi değiştirerek yıl başlangıcını Ocak ayının birinci gününe aldı. O zamanki iletişim şartlarında bazı insanların bundan haberi olamadı, bazıları ise bu kararı protesto etmek amacıyla eski adetlerine devam etti.
1 Nisan'da partiler düzenlediler, birbirlerine hediyeler verdiler. Yıllar sonra takvimin ayları yerine oturup, Ocak ayının yılın ilk ayı olmasına anlaşılınca, Fransızlar 1 Nisan gününü kendi kültürlerinin bir parçası olarak görmeye başladılar.
Geleneği gittikçe süsleyip, zenginleştirerek ve yaygınlaştırarak devam ettirdiler. İngiltere'ye iki asır sonra girdi, oradan Amerika'ya ve bütün dünyaya yayıldı. 15. yüzyılın sonlarında, Haçlı ordusu Endülüs Müslümanlarının son kalesini kuşatır. Uzun süren bir kuşatma olmasına rağmen, kış aylarının da etkisiyle, kale korunabilmektedir.
Durumun zorluğunu anlayan Haçlı ordusunun komutanı değişik taktikler düşünmektedir. En sonunda 31 Mart gecesi Kalenin önüne giderek bir elinde Kur'an bir elinde İncil 'Şu iki kitap üzerine yemin ederim ki, teslim olursanız bu akşam size bir şey yapmayacağım' der.
Gerekli görüşmelerden sonra canlarının kurtarılması karşılığında Müslümanlar kaleyi teslim ederler. Fakat bununla da yetinmeyip 1 Nisan adıyla kalleşlik yapacaklardır. Hikâyemiz devam edecek efendim, merak edenler için…
Selam ve dua ile…
