BİR ZAMANLAR TÜRKİYE’DE BUGÜN -2

Bundan tam 79 sene önce dün, yok dünde kaldı yani 2 Haziran… Arapça ezan okunmasın yasasından 6 sene önce Cuma tatilinin iptali yasası çıkarılmıştı.

Millî Mücadele'den sonra İzmir İktisat Kongresi'nde bütün Müslüman ve gayri Müslimlerin uyacakları hafta tatilinin belirlenmesi gündeme gelmişti. Bu teklif, hangi din ve mezhepten olursa olsun cuma günü tatil yapılmasıydı ve teklif kabul edildi.

Hafta tatiliyle ilgili teklifler İktisat ve Adliye komisyonlarında birleştirildikten sonra genel kurula sevkedilen karar; cumanın genel hafta tatili olarak kabul edilmesinin adalete uygunluğu ve azınlıkların cumanın dışındaki günlerde de tatil yapmakta serbest olduklarıydı.

Türk-İslâm tarihinde ilk defa cuma gününü bütün Müslüman ve gayri Müslimlerin uyacakları genel hafta tatili olarak kabul eden bu kanunu basın olumlu karşıladı. Halk tarafından da büyük sevinçle karşılanmıştı.

Emperyalizme karşı millî bir mücadele vermiş olan Türkiye Büyük Millet Meclisi, cuma gününün hafta tatili yapılmasını âdeta bağımsızlığının bir ispatı şeklinde değerlendirmiş, bilhassa cuma günü üzerinde ısrar edilmesinde hâkim unsurların Müslüman olması gerekçe olarak ileri sürülmüştür.

Fakat Başvekil İsmet İnönü; 13 Mayıs 1935'te Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sevkedilen millî bayram ve genel tatiller hakkındaki kanun teklifi hafta tatilinin cumadan pazara alınmasını istemekteydi.

Gerekçesi ise ülkenin ekonomik açıdan büyük kayıplara uğradığı idi. Cumhuriyet'le birlikte Avrupalı devletler sırasına girildiğini, bu devletlerin kabul ettiği pazar gününün tatil yapılmasının zorunlu bulunduğunu ileri sürüyorlardı.

Bazıları da pazar günü tatil yapmayı Batı medeniyetinin bir gereği olarak görüyor, artık köhne kanunlardan kurtulmak gerektiğini ve taassup dönemlerinin geride bırakıldığını söylüyordu. 27 Mayıs 1935 tarihinde Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanun oy birliğiyle kabul edildi.

İnkılâpları destekleyen gazeteler kanunu olumlu karşıladılar. Gazeteler, ilk defa 2 Haziran 1935'te uygulanan pazar tatilinin cuma tatilinden daha neşeli geçtiğini haber veriyordu. Ancak bazı Müslümanlar arasında pazar gününün hafta tatili yapılmasına karşı oluşan muhalefet günümüze kadar devam etti.

Neymiş? Batı hayranlığı yeni değilmiş! Ekonomi bahane… Hıristiyanlara yüzümüzü dönmek şahane! Bak! 5 Milyon Türk Avrupa’da ekmeğini kazanıyor daha ne?

Selam ve dua ile…