Cahil, bilgisiz insan; cehalet ise bilinçsiz ve bilgisizce yapılan davranış demektir. Öfke, sabırsızlık, nefse düşkünlük, bilgisizlik, yerli-yersiz konuşmak, bilgiçlik, küfür, anlayışsızlık vs. gibi birçok kollardan oluşarak, bir zararlı bütün olarak toplumu rahatsız eden bir durumdur.
İnsanoğlunun en tehlikeli ve en zararlı kişileri bu cehalet ve cahil olanlardır. Öylesine zararlıdırlar ki, çevrelerine ne kadar zararlı olduklarını anlayamazlar bile.. Onun için atalar “Cahilin dostluğundan, âlimin düşmanlığı yeğdir.” Demişlerdir.
Cahil bir anne-baba, aile içerisinde ne huzuru anlayabilir, ne de çocuklarının geleceğini sağlayabilirler. Hatta sonucunda bir aile faciasına bile neden olabilirler. Özellikle cinayetlerin sonucu, cahilliğin bir eseridir. Çünkü cahiller, ahmakça cesur olurlar.
Bir kere cahil kendisinin düşmanıdır, başkasına nasıl dost olabilir? Dostluğu bile zarar verir. Zaten cahil kişiler, akıllı kişilerin yanına geldiği zaman adeta her tavırlarıyla belli ederler. Girdikleri sohbetlerde oradaki huzuru kaçırır ve rahatsız ederler.
Cehalet bir binek gibidir. Kim binerse alçalır ve düşer. Cahillikten şiddetle kaçınmak ve cahillerden korkmak gerekir. Çünkü onların ne zaman etrafına zarar verebilecekleri belli olmaz. Cahillerle arkadaşlıkta edilmez. Bir toplum içerisinde utandırabilir veya yolda yapayalnız bırakabilirler.
Cehalet, kördür. Görmez. Ne merhameti, ne nezaketi, ne de anlayışları vardır. Yürüdükleri her şeyi ezip geçer. En kötüsü de; bu dünya da kendilerinden başka dürüst, başka bilici yoktur. Aldıkları karar, kendince en doğru karardır. Bu karara karşı çıkanlara da düşman olurlar. Hatta en sevdiklerini bile çiğner, dostluğu, akrabalığı bitirebilirler.
Bir konu açıldığı zaman hemen ileri atılarak konu hakkında yalan yanlış bilgilerini doğruymuş zannederek anlatmaya başlar. Onlar için okumadığı kitap kalmamıştır. Hayatın her türlü çilesini çekmiş ve insan sarrafı olmuşlardır, sanırlar. Oysa bildikleri yanıldıklarına yetmez.
Derler ki: “Cehalet bir binektir, kim binerse alçalır. Cahil, yaşlı dahi olsa küçüktür. Cahile söz anlatmak; köre, renk tarifi gibidir. Bakma cahilin kusuruna, bilse iyisini söyler. Cahile ne dost ol, ne de düşman. Cahil ile etme sohbet, ya elindedir, ya dilinde. İnatçı ile cahili ikna etmek güçtür. Boş çuval dik durmaz.”
Demek ki, bazıları bilgisizliklerini ifade etmek için, günahlarına mazeret beyan ederlerken «Ben cahilim» diyorlar. Yaşadığı cahili hayatı «Ben cahilim» diye temize çıkarmak dünya hayatının hesabının sorulacağı mahşerde kimseye hiçbir fayda sağlamayacak herkes yaşadığı hayatın ya karşılığını görecek ya da bedelini ödeyecektir.
Selam ve dua ile…
