İstek ve arzular öylesine sınırsızdır ki, önüne geçilmediği sürece sahibini ihtirasa sürükler. İdeal ve gayeler, tercihen kanaat sınırları içinde olmalı, aşırı isteklerin önüne set çekmelidir. Yoksa uzun emeller, varılmak istenen hedefleri zor badireler içinde geri dönüşü olmayan şartların arasında eritir, yok eder.
Zira bir söz vardır: “Her şeye heves eden kişi, pekmeze düşmüş sinek gibidir.” Denilir. Ki, çok doğrudur. Şayet istekler arzu edilen şekilde olmuyorsa, o zaman olacağı istemek en doğrusudur. Dünyanın istek ve arzular açısından çok hileleri vardır. Bunun farkına varmak gerekir.
Yalnız, nereye gittiğini bilen kişiye yol vermek için, dünya bir yana çekilir. Hayatın içinde şu iki şeye dikkat etmek lazımdır. Birincisi, “bahtıma” diyerek tesadüfe bir şeyleri yapmamak ve maksatlı olmak... İkincisi ise: Hal ve hareketini genel menfaate faydalı bir amaca bağlamaktır.
Hayatta insanın bir ideali olması, bulunacak en iyi hazinedir. Her ne kadar, erişmek istedikleri bir hedefi olmayanlar, çalışmaktan da zevk alamazlar. Fakat hareketteki ölçüler itidalli olmalıdır. Çünkü büyük insan; büyük ülkü ve ideallere gönül veren ve onun çabalarını göze alandır.
Şair der ki:
İsteme beş nesneyi beş kimseden, gelmez vefa:
Biri cahil kimselerden lafz-ı ihsan u atâ,
Biri müfsitten nasihat, biri müflisten kerem,
Kıl münafıktan hazer, umma avretten vefa.
“Her rüzgârla otlar gibi sallanırsan, dağlar kadar olsan da bir ota değmezsin. (Bir gayen olmalı)” Diyor ya Hz. Mevlana; o zaman amaçları doğru hedeflemeli demektir. İstediğin olmuyorsa, sen olacağı isteyeceksin.
Türklerin Müslüman olmadan önce türbelere çaput bağlamak, mum yakmak gibi âdetleri kendileriyle birlikte İslam'a geçmiş ve hâlâ izlerine rastlanan hurafe ve bidatlerdendir. Kişileri tevhit inancından uzaklaştıran bu putperest isteklerinden medet umanlar ve putlardan fayda bekleyenler gibi sadece kendilerini aldatırlar.
“Horoz kesmek adağım olsun” gibi cümleler, tevhit inancını bozar. Ölülere adaklar adayarak muratlarına nail olacağını, hastalığından kurtulacağını, bahtının açılacağını sananlar ve yeri gelince de Müslümanlığı kimseye vermeyenler ne kadar tezat içine düşmüşlerdir.
Hülasa doğru isteklerin, doğru istikametlerin, doğru düşüncelerin sonucu şudur; Nereye gittiğini bilen kişiye yol vermek için, dünya bir yana çekilir. Her gün şunu söyleyiniz: Hayatta izlediğim en önemli hedef, kendi kendimin düzeltilmesidir.
Selam ve dua ile…
