Bugünkü yazıma eylül ayı enflasyon rakamları beklentilerin üzerinde geldi diyerek klişe bir cümleyle başlamayacağım. Çünkü açıklanan enflasyon oranları tam da piyasa verileri dâhilinde ortaya çıkan gerçekleşmelerdir. Fazlası var eksiği yoktur.
Peki, ne oldu da son aylardaki enflasyon oranlarındaki düşüş beklentilere cevap vermemeye başladı ya da beklentilerin üzerinde gelmeye başladı? Aslında bu sorunun genel manada tek cevabı var o da maalesef piyasalardaki fiyat istikrarının tam manasıyla sağlanamamış olmasıdır.
Temel mallardaki enflasyon kontrol altına alınmasına rağmen hizmet enflasyonundaki direnç ne yazık ki istenilen seviyede kırılamamıştır. Aslında bu durum beklenmeyen bir şey de değildir. Çünkü tek başına para politikası opsiyonlarıyla dezenflasyon politikalarının kalıcı bir şekilde sürdürülebilirliği mümkün değildir.
Dolayısıyla enflasyon belasının kalıcı bir şekilde beklentiler dâhilinde yönetilebilmesi için arz yetersizliğinden kaynaklanan ve yüksek enflasyonu besleyen sorunların kaynağına inmek gerekir. Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında ülkemizde yüksek enflasyonun patinaj yapmasını besleyen üç temel sorun alanı vardır.
Bunlardan birincisi enerji arz yetersizliğinden kaynaklanan sorunlardır. Bir hakkın teslimi açısından Hükümetin bu konudaki çalışmaları tüm politik kaygıların dışında takdire şayandır. İkincisi gıda sektöründeki arz sorunlarıdır. Başta hal yasası olmak üzere bu konuda enflasyonu besleyen ve çözülmesi gereken birçok sorun vardır. Üçüncüsü ve en önemli olanı ise hizmet sektörünün temel belirleyicisi olan kira piyasasında öngörülebilir ve makul fiyat mekanizmalarının piyasa aktörleri tarafından öldürülmüş olmasıdır.
Son açıklanan konut arzını teşvik edici politikalar daha hızlı sonuç alınacak politikalarla desteklenerek kira kaynaklı enflasyonun önümüzdeki dönemlerde de patinaj yapmasının acilen önüne geçilmelidir. Kiraya verilmeyen 100 binlerce boş konut ya da iş yerlerinin kiraya verilmesini teşvik edici önlemler bir an evvel devreye alınmalıdır. Birçok Avrupa ülkesinde uygulanan boş konutlarla ilgili yaptırımlar acilen devreye alınmalıdır. Atıl olan bu yapıların aynı zamanda birer milli servet olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
