DOLAR
45,457 TL
EURO
53,138 TL
STERLİN
61,481 TL
GRAM
6.816 TL
ÇEYREK
11.201 TL
YARIM
22.197 TL
CUMHURİYET
44.120 TL
Ali Ayvat
Ali Ayvat
ali.ayvat@yenikonya.com.tr
14 Mayıs 2026 Perşembe günü yayınlandı

Tekno-faşizim ekonomik bağımsızlığı tehdit ediyor

Dünya çok hızlı bir şekilde dijital teknoloji şirketlerinin tahakkümü altına girmeye başladı. Küresel veri hâkimiyetini ellerine geçiren bu şirketler sadece verileri kontrol etmekle kalmadılar; ellerindeki bu datalarla insanların ekonomik, siyasi ve sosyal tercihlerini de yönetmeye başladılar. Maalesef bireysel özgürlük alanlarını insanların gözlerinin içine baka baka manipüle ediyorlar. İşin en ilginç tarafı ise insanlar bu yönetilme ve yönlendirilme süreçlerine gönüllü ve severek katılıyorlar.

İstihbarat teşkilatlarının trilyonlarca dolar para harcayarak toplayamayacağı özel bilgiler; veri kullanıcıları tarafından teknoloji şirketlerine bedavaya servis ediliyor. Uluslararası ödeme sistemlerinin oluşturduğu büyük data havuzu; ülkelerin risk alanlarını fotoğraflayarak "teknofaşist” bir ekosistem oluşturmuştur. Özellikle kredi kartları üzerinden bırakılan mali izler yoluyla; insanların gelir dağılımını, hangi tüketim grubu içinde yer aldığını, hangi sektörlerde istikrarsızlık olduğunu raporlanarak; IMF, Dünya Bankası, FED, uluslararası derecelendirme kuruluşları ve kredi risk primi platformlarına hareket alanları açılmaktadır.

Hatta ve hatta big datayı kullanan finansal kurumlar da kendi kontrollerindeki "kurulu düzene” itaat etmeyen; Türkiye gibi ülkelere kasti finansal operasyonlar yapmaktan da geri durmuyorlar. Tüm bu gelişmelerden ülkemiz adına çıkarmamız gereken önemli sonuçlar vardır. Bunların en başında yapay zekâ ve ileri teknolojide olabildiğince dışa bağımlılığı azaltmalıyız. Kendi verimizi üretmekle kalmayıp bu verileri ülke içinde muhafaza edecek platformlar oluşturmalıyız.

Ekonomik bağımsızlığımızı tehdit eden uluslararası ödeme sistemleri yerine vatandaşlarımızın finansal bilgilerini koruyan milli ödeme sistemlerini güçlendirmeliyiz. Tekno-faşizme teslim olmamak için, gençlerimizi teknoloji kullandıkları kadar; teknolojiyi üretecek şekilde yeniden konumlandırmalıyız.

Yazarın Diğer Yazıları