Yaşlılık, hayatın final etabı, harman yeri, hasat mevsimi…
Tabii ki de ne ektiysen…
Dünyada insan için en belirgin, en net ve keskin iltimassız, değişmeyen kural şudur:
"Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka hiç bir şey yoktur.” Necm, 53/39.
İnsan hayvan gibi hazır bir programla dünyaya gönderilmediği için ne kadar çabalar, ne oranda emek verirse o kadar insandır.
Emek, çaba ve gayret olmazsa o sadece; iki ayaklı, yiyen/içen/…, konuşan tüysüz bir canlıdır.
Dünyaya erken gelmesi ya da 80 yılı doldurmuş olması da bu durumu değiştirmez.
İçinde emek, çaba ve gayretin olmadığı zaman sadece kabakları veya armutları olgunlaştırır.
Olumluya doğru bir çaba, gayret ve emeğin olmadığı zaman insanın aleyhine işler ve onu ahsen-i takvim (Tin, 95/4)'den ziyade esefel-i safilin (Tin, 95/5)'e sürürkler.
İnsan ancak azim ve iradenin tetiklediği bir gayretle "insan” kalabilir.
Cengiz Aytmatov (1928/2008) "Zor olan her gün "insan” kalmaktır” sözü ile zor ama değerli olana dikkat çekmiştir.
İnsan, ilim, amel, ihlas, ihsan ve ahlak ile insandır.
Ahlakın kitabı Kuran, öğretmeni ve rehberi Muhammed (s.a.v.)'dir
Kuran aslında kâinat kitabının katalog, tanıtım broşürüdür.
Bu açıdan bakıldığında; Kuran-ı Kerim araç kâinat kitabı amaçtır.
Kuran'ın bizi yönlendirdiği kâinat kitabında "Allah her gün yeni bir iştedir” (Rahman, 55/29) ve bu bağ/bağlantı/ilişki Kuran'ın 6236 ayetini de canlı ve dinamik tutar.
Dolayısıyla; ahlakın temeli Kuran, onun referansı da kâinat kitabıdır.
O halde insan; ahlakı hedeflerken, "bütün kitaplar tek bir kitabı anlamak için okunur” ilkesiyle sürekli (beşikten/mezara) okumalı, dinlemeli, okudukları hakikatleri ihlas ve samimiyetle yaşamalı, neticesinde; sağlam bir karakter oluşturmalıdır.
Bu yolculuk onun hayatın finali yaşlılığında; insanlara çeşit çeşit çiçek, meyve ve sebzeler sunan harika bir bahçe haline getirecektir.
Herkes o bahçeye uğramak, oradaki çiçekleri koklamak, meyve ve sebzelerden istifade etmek için can atacaktır.
Bu çaba ve gayretin olmadığı yaşlılık ise; dikenlerle dolu ve pis kokulu ve tehlikeli haşeratın dolduğu bahçe gibidir ki; kimse o bahçenin yanından dahi geçmek istemeyecektir.
Saygı istenmez verilir dostlar.
Dünyada iktidar maddidir, otorite manevidir.
Yaşlılık maddi bir durumdur, bahçenin içinde yetiştirdikleriniz manevidir.
Yetiştirdiğiniz manevi değerlere göre davranışlara muhatap olursunuz.
Sözü Pir'e (r.a.) bırakalım ki; bizim bu kadardır söylemeye çalıştıklarımızı özetlesin:
"İhtiyar, akıl ihtiyarıdır oğlum!
Saçın sakalın ağarmasıyla adam, adam olmaz.
İblisten daha ihtiyar kim var?
Fakat değil mi ki aklı yok, hiçbir şeye yaramaz.
Çalış çabala da akıl ve din piri ol!
Bu suretle akl-ı külli gibi iç âlemini gör!”
Mevlana Celaleddin Rumi, Mesnevi, 4/2163, 2164, 2178.
