Milli Eğitimde olsun, akademik eğitimde olsun taşlar yavaş yerine oturuyor. Belki yavaş oldu, belki geç kaldı ama değiştire değiştire doğruyu bulacağız.
Evet, yaz -boz şeklinde durmadan değişen, çocuklarımızı yarış atına döndüren bir sınav sistemimiz var. Okullar çeşitli olunca, okullar arasında kalite ve müfredat farkı olunca, çocuklarımız da farklı zekalarda ve kabiliyetlerde olunca, ister istemez bir seçim gerekiyor, öğrencilerimizi kabiliyetlerine ve zekalarına uygun okullara yerleştirmek için sınavlara (ölçmelere) ihtiyaç duyuluyor. Maalesef bu sınavlarda hiçbir zaman adalet sağlanamıyor, hakkaniyetli bir seçim yapılamıyor.
Bugüne kadar milyonlarca öğrencimiz imtihanların azizliğine uğradı, istediği okulda okuyamadı, gönlüne göre tahsil hayatını sürdüremedi ve kabiliyeti doğrultusunda meslek seçemedi. Kazandığı veya kazanamadığı imtihan sonucu çok öğrenci istemediği okulda okumak ve istemediği mesleği seçmek zorunda kaldı ve bir ömür stres yaşadı, sevdiği meslek, okuyamadığı okul içinde bir ukde olarak kaldı. Sonuçta büyük bir eğitim israfı yaşandı, yaşanmaya devam ediyor.
Nihayet bir yiğit adam çıktı, " Temel Eğitimden Orta Öğretime Geçiş Sınavını (TEOG'u) kaldırıyoruz, üniversite sınav sistemini de değiştiriyoruz ve çocuklarımızın istediği evlerine en yakın okulda okumalarını sağlıyoruz” dedi. Bizim okuduğumuz yıllarda da Fen, Öğretmen ve Anadolu liseleri gibi belli liselere sınavla giriliyordu. Ama diğer okulların sınırlı bir kontenjanı yoktu, öğrenci dilediği okulda okuyor, dilediği mesleği seçiyordu.
Bugün de okullar arasında bir geçirgenlik var ama kısıtlı. Mecburi eğitimin on iki yıla çıkmasıyla birlikte öğrencilerin ve velilerin özgürlüğü daha da kısıtlandı, TEOG sınavı ihdas edildi. Maalesef bu sınav da derde derman olmadı, öğrencilerimizi adeta savurdu, hiç gereği yokken evlerinden çok uzak okullarda okumak zorunda kaldılar. Çok öğrencimiz istemediği, kerhen tercih ettiği okulda okumak zorunda kaldı ve stres içinde eğitimine devam etti. Bu yüzden birçok öğrenci okulundan kaçtı, eğitimini yarıda bıraktı ve açık liselere yazıldı.
Şu günlerde Milli Eğitim Bakanlığımızda uzmanlar hummalı bir şekilde çalışıyor ve liselere geçiş için yeni sistemler aranıyor. Okullarında aldığı notlarla dereceye girmiş, örnek olarak %5-10'a giren öğrenciler Fen lisesi vb. okulların sınavına girebilecek. Diğer öğrenciler sınavsız olarak adresine en yakın okulda okuyabilecek. Dolayısıyla her okulda heterojen bir öğrenci dağılımı olacak, her okulda üstün zekalı- başarılı- kabiliyetli öğrenciler olduğu gibi, zayıf öğrenciler de olacak ve birlikte okuyacak. Bu arada veliler de yüksek ulaşım ve servis ücretlerinden kurtulacak. Öğrencilerin ortaokullarında aldıkları notlar daha önemli olacak, derslerine daha çok çalışacaklar, öğretmenlerini daha çok sayacaklar ve Fen Lisesi gibi seçme okullarda okuyabilmek ve sınavlarına katılabilmek için bu notları kriter alınacak. Özel okullar kendi sınavlarını kendisi yapacak. Bunlar bizim tahminlerimiz ve duyumlarımız.
Evet, TEOG'un kalkması, kaldırılması çok isabetli olmuştur. Geç olmuştur ama hoş olmuştur. Umarız bundan böyle milli eğitim politikamızda yaz -boz olmaz, taşlar yerine oturur, öğrenciler istediği okulda okur, gönlüne ve kabiliyetine uygun mesleğini seçer ve hayat boyu stres yaşamaz. Biliyoruz ki, bugün imtihanların azizliği yüzünden birçok insan, tahsilini yaptığı, eğitimini aldığı mesleği yapmıyor, sevdiği işte çalışmıyor ve bulduğu işi yapıyor. Sonuçta büyük bir eğitim israfı yaşanıyor. Seçme ve yerleştirme imtihanları değişirse veya kalkarsa; gençler sevdikleri, kabiliyetlerine uygun meslekleri ve okulları seçecek ve eğitimini aldığı mesleğini devam ettirecek, dolayısıyla eğitimdeki israf sona erecek.
