Konya’nın Gizli Mimarları

Şehirler sadece görünen yüzleriyle var olmaz. Işıltılı caddelerin, geniş bulvarların, yükselen yapıların ardında çoğu zaman adı anılmayan bir emek vardır. Sessiz, gösterişsiz ama hayati… İşte o emek, çoğu zaman "müteahhit” dediğimiz insanların omuzlarında yükselir.

Evet, şehirlerde sessiz sedasız yaşayan bazı meslek grupları vardır. Varlıkları hissedilir ama kıymetleri çoğu zaman teslim edilmez. Onlar ne sadece çarşıda mal alıp satan tüccardır ne de sıradan bir esnaf. Onlar, aslında bir şehrin kaderine yön veren gizli mimarlarıdır.

Ne var ki, acı tecrübeler bu gerçeği geç de olsa gün yüzüne çıkardı. 1999 Marmara Depremi ve 2023 Kahramanmaraş Depremleri, müteahhitlik mesleğinin ne denli hayati olduğunu hepimize hatırlattı. Bu süreçlerde elbette işini hakkıyla yapmayanlar da konuşuldu, sorgulandı. Ancak bir gerçeği göz ardı etmemek gerekir: İstisnalar kaideyi bozmaz. Bu mesleğin içinde işini titizlikle yapan, sorumluluğunun farkında olan çok sayıda insan var.

Konya'ya geldiğimizde ise farklı bir tabloyla karşılaşıyoruz. Bu şehir, Türkiye genelinde ya da uluslararası ölçekte büyük müteahhitler çıkaran bir merkez olmayabilir. Ancak bu, Konya müteahhitlerinin etkisiz olduğu anlamına gelmez. Aksine, daha mütevazı ama daha temkinli bir yapıdan söz ediyoruz.

Geçtiğimiz günlerde KOMÜT (Konya Müteahhitler Birliği) çatısı altında bir araya gelen müteahhitlerle buluştuk. Birliğin başkanı Adem Bulut ve yönetim kurulu üyeleri, hem yeni hizmet binalarını tanıttı hem de sektörün nabzını paylaştı. Yeni binaları Konya müteahhitlerinim vizyonunu anlama ve algılamada önemli bir ölçü. Konya'nın müteahhitleri bu sefer çıtayı yükseğe çıkarmış görünüyor.

Müteahhitleri dinleyince bende şu kanaat güçlendi: Bu şehirde müteahhitlerin değeri yeterince bilinmiyor.

Konya müteahhitleri çoğunlukla kendi imkânlarıyla, hatta çoğu zaman finans sistemine fazla yüklenmeden üretim yapıyor. Bu nedenle devasa projelerden ziyade, daha kontrollü ve sürdürülebilir işler ortaya koyuyorlar. Belki bu yüzden çok büyük ölçekte görünmüyorlar ama attıkları her adım daha temkinli, daha hesaplı.

Oysa gerçek şu: Bir şehrin sivil ya da kamuya ait yapı stokunun büyük bir bölümü yüzde doksanı aşkın kısmı müteahhitlerin eliyle inşa ediliyor. Biz onların ürettiği yapılarda yaşıyor, onların hayalden gerçeğe dönüştürdüğü mekanların içinde nefes alıyoruz.

Son yıllarda Konya'da yükselen konut projelerine bakıldığında yükselen bir vizyon açıkça görülüyor. Daha sağlam, daha konforlu, sosyal donatılarıyla zenginleşmiş yaşam alanları… Türkiye'ye örnek gösterilebilecek projeler birer birer hayata geçiyor.

Elbette sorunları yok değil müteahhitlerin. Özellikle imar ve ruhsat süreçlerinin yavaş ilerlemesi, yükselen arsa fiyatları, dizginlenemeyen enflasyon sektörün önündeki en büyük engellerden… Bazen küçük bir hukuki ihtilafın yıllarca süren gecikmelere yol açtığı, bir projenin kaderini askıya aldığı görülüyor.

Oysa şehirler hızla değişiyor. Zaman beklemiyor.

Ben inanıyorum ki bir şehrin estetiği, güvenliği ve yaşanabilirliği; o şehirdeki müteahhitlere verilen değerle doğru orantılıdır. Rekabetin kaliteyi doğurduğu, iyi projelerin teşvik edildiği, başarılı işlerin ödüllendirildiği bir ortam… İşte asıl ihtiyaç duyulan bu. Her mesleğin en başarılılarına ödüller verilir. Peki siz hiç ödül verilen müteahhit haberi okudunuz mu, hiç?

Şehir dediğimiz şey, sadece taş ve beton değildir.

Bir bakış açısıdır.

Bir vizyondur.

Ve çoğu zaman o vizyon, sessizce çalışan insanların ellerinde yükselir.

Onlar konuşmaz.

Ama yaptıkları binalar konuşur.