Esmalardan yansıyan en güzel "Selâm” üzerimize olsun.
Hayatımız kelebek misali, bize göre çok uzun, evrenin bilinen tarihine göreyse çok kısa değil mi? Çoğumuzun kendini evrenin merkezinde sanmasının nedeni bu herhalde. Başımızı çevirdiğimizde ilk görünen objeler; bulutlu/yıldızlı gökyüzü, toprağa gömülü ağaçlar, çılgınca koşuşturan insanlar ve bunlar gibi zihnimize tanıdık gelen sayısız objeler var. Bizden önce de durum böyleydi. Büyük ihtimalle bizden sonra da böyle olacak. Biz neresindeyiz hayatın?
Bilinç sahibi, üreten, sosyal veya iktisadi eylemleri olan bir canlı türüyüz. Doğadaki diğer bütün canlılardan farklıyız. Bizi toplu halde yaşamaya iten sadece sezgilerimiz değil; kurallar, ihtiyaçlar, duygular ve genetik aktarım da etkili… peki toplumun temel gereksinimi nedir? Elbette ki etkili iletişim kurabilmektir ve bunun temeli "güzel ahlak” olmalıdır.
Ahlak kavramı, insanların doğru ve yanlış arasındaki farkı belirlemelerine yardımcı olan sistemdir. Temel ahlaki değerler; adalet, dürüstlük, sadakat, saygı, hoşgörü gibi kavramları içerir. Toplumun moral değerlerini ve etik normlarını belirleyen ahlak ile edebiyat yakın dostturlar. Edebiyat eserleri insanların ahlaki durumlarını ve davranışlarını ele almak için güçlü birer araçtırlar. Yazarlarının bu konuya dair gözlemlerini ve bireysel perspektifleri yansıtırlar.
Bu hafta, birkaç klasik eseri sizinle paylaşmak istedim, dilerim fırsat bulur okursunuz:
- William Shakespeare'in "Hamlet" adlı tiyatro oyunu, ahlaki ikilemler ve kararlar konusunu ele alır. Oyunda, Hamlet'in babasının öldürülmesiyle giriştiği intikam yolculuğu anlatılır. Hamlet, etik değerler ve insan doğası arasındaki karmaşıklığı deneyimler ve intikam alma, sadakat, dürüstlük gibi ahlaki konularda kararlar vermek zorunda kalır.
- Victor Hugo'nun "Sefiller" adlı romanı, merhamet, affetme gibi ahlaki değerlere odaklanır. Romanın ana karakteri Jean Valjean, toplum tarafından damgalanmış eski bir mahkumken, insani değerlere olan inancını ve affetme gücünü keşfeder. Roman, insanın içsel yolculuğu ve ahlaki dönüşümünü, seçimlerimizdeki temel ahlaki zorlukları ele alır.
- Harper Lee'nin "Bülbülü Öldürmek" adlı romanı, ırkçılık, adalet ve vicdan gibi ahlaki konuları ele alır. Roman, Alabama'da geçer ve küçük bir kız çocuğu olan Scout Finch'in gözünden, babasının, zenci bir adamın savunmasını üstlenerek toplumsal adaletsizliğe karşı duruşunu anlatır. Eser, okuyuculara ciddi bir ahlaki çatışmayı sorgulatır.
- Namık Kemal'in önemli eserlerinden biri olan "Vatan Yahut Silistre", temel ahlaki ve ulusal değerleri vurgulayan bir tiyatro eseridir. Eser, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş dönemine eleştirel bir üslupla yaklaşırken, hainlik, entrika ve ihanet karşısında sadakat, vatan sevgisi gibi kavramları, derinlemesine işleyerek ön plana çıkarır.
- Zülfü Livaneli ise "Mutluluk" romanında sosyal değerleri ve etik ikilemleri ele alır. Köyde yaşayan bir genç kız olan Meryem'in yapmak zorunda kaldığı seçimler ve sonuçlarına dair bir hikâye anlatılır. Eserde, namus, onur, töre, ahlaki çatışmalar ve bireysel özgürlük gibi konuları ele alarak, okuyucuya bu kavramlara yönelik mesajlar sunar.
Toplumların eğitilmesinde sanatın öneminin unutulduğu şu zamanlarda, insaflı dimağlara ve güçlü kalemlere çok ihtiyacımız var. Tabi değerlerini hatırlayabilirsek…
Hayra karşı geliniz.
