Afrika'da neler oluyor?
Gün geçmiyor ki; Afrika ülkelerinden birinde darbe olmasın.
Başta Fransa olmak üzere batılı sömürgeciler, gün geçtikçe Afrika'da güç kaybediyor.
26 Temmuz'da askeri darbeye sahne olan Nijer'de yeni yönetim "Uranyumumuz, altınımız var. Ama köle gibi yaşamaya devam ediyoruz." Diyerek Fransa'ya uranyum ve altın gönderilmesini yasakladı.
Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Mali, Burkina Faso darbeleriyle güç kaybeden, başta Fransa olmak üzere Batılı sömürgeciler, üs merkezleri ve en sadık müttefikleri Nijer'i de darbeyle kaybettiler.
Nijer'deki darbe Fransa'yı neden bu kadar yakından ilgilendiriyor? Çünkü Nijer Fransa'nın enerji ihtiyacının yarısını karşılıyor. Bu Fransa sanayisinin krize girmesi demek.
Bir zamanlar Muammer Kaddafi Afrika'yı birleştirmek istemişti. Batılı sömürgeciler bunu Afrika'daki varlıklarının sonu olarak gördükleri için 2011'de Libya'ya ilk bombayı Fransa atmış, bunu NATO'nun müdahalesi izlemiş, Kaddafi rejimini devirmişler, Kaddafi'yi de feci şekilde öldürmüşlerdi.
Kaddafi'nin öldürülmesi Afrika'nın uyanışı için bir kıvılcım oldu.
Fransa, Libya müdahalesi sonrası boş durmadı. İŞİD benzeri İslamcı (!) cihatçı (!) örgütleri organize ederek "terörle mücadele" kılıfıyla Afrika'ya müdahale ederek kıtadaki varlığını devam ettirmeye çalıştı.
Ama ne yaparlarsa yapsınlar, başta Fransa olmak üzere Batılı sömürgecilerin Afrika'daki tesiri azalıyor, askeri varlıkları zayıflıyor, ticaretleri geriliyor.
Oluşan bu siyasi ve ekonomik boşluğu Çin ve Rusya dolduruyor.
Putin'in St. Petersburg'da düzenlediği 2. Afrika-Rusya Zirvesi, Moskova'nın elini güçlendirdi. Orta Afrika, Libya, Sudan, Mozambik, Mali ve Madagaskar'da çalışan Wagner, yeni ülkelerle anlaşabilir.
Kıtada giderek yayılan Çin, Fransa'yı 10'a katlayan büyük işler çeviriyor.
Türkiye'nin devlet olarak izlediği "Afrika Açılımı”nın ve sivil toplum kuruluşlarının yardımlarının Afrika halkları üzerindeki olumlu tesirini de göz ardı etmemek gerekir.
Afrika Birliği anayasal düzene dönülmesi için cuntaya 15 gün süre verdi. Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) da 1 hafta süre tanıdı. Bu müdahale tehdidi anlamına geliyor.
Eğer Fransa veya ECOWAS bir karşı darbe düzenleyemez veya askeri müdahale yapamazsa -ki zor görünüyor- Fransa'nın enerji damarları kurumuş olacak.
Henüz Nijer'de yapılan darbenin nereye varacağı belirsiz. Önümüzdeki günlerde, sürecin nereye evrileceği daha net olarak belli olacak.
Bu gelişmeler, Afrika'da "kartların yeniden karıldığı”, "jeopolitik bir değişim yaşandığı” anlamına geliyor.
Türkiye, tarihi-dini bağlarının avantajını da kullanarak, oyun kurucu bölgesel bir aktör olmalı, bu siyasi ve ekonomik boşluğu Çin ve Rusya'nın doldurmasına fırsat vermeyecek adımları acil olarak atmalıdır.
Türkiye'nin bu konudaki duruşu ve politik aksiyonu acildir ve tarihi önemdedir…
