NATO zirvesi Polonya’nın başkenti Varşova’da toplandı…
Yani bir zamanlar NATO'nun en büyük rakibi olan “Varşova Paktı” nın kurulduğu yerde.
1947’de Sovyet yayılmacılığına karşı uygulamaya konulan Truman Doktrini ve Marshall Planına Sovyetler Birliği sert tepki vermiş, 1948’de “Prag Darbesi” ile Çekoslovakya’nın rejimini değiştirivermişti…
Aynı yıl Batı, Avrupa Birliği’nin temelini atan Brüksel Anlaşması ile buna karşılık verdi.
Endişe edilen, giderek ürkütücü boyutlara varan Kızıl Ordu’nun büyük kara gücü idi.
1949’da Washington anlaşması ile 12 ülke (ABD, İngiltere, Kanada, Belçika, Fransa, İtalya, İzlanda, Danimarka, Hollanda, Lüksemburg, Norveç, Portekiz) NATO’yu kurdu.
1952’de Türkiye ve Yunanistan, 1955'te Batı Almanya, 1982’de İspanya NATO’ya katıldı.
14 Mayıs 1955’te Sovyetler Birliği ile Doğu Avrupa’daki müttefikleri Varşova Paktını kurdu.
1989’da Doğu Avrupa’daki sosyalist rejimleri yıkılınca, 1 Temmuz 1991’de Varşova Paktı dağıldı.
Ne gariptir ki; “Varşova Paktı”nın SSCB dışındaki bütün üyeleri bugün NATO üyesi.
Komünist blok yıkılıp, soğuk savaş dönemi bitince NATO’nun da varoluş nedeni ortadan kalktı.
Bu durumda NATO’nun dağılması gerekirdi.
Ama öyle olmadı. NATO’nun algıladığı tehditler azalmadı. Batı ve NATO, yeni tehdit algıları oluşturdu. Yapısında ve askerî uygulamalarında önemli değişikliklere gitti.
11 eylül saldırılarını bahane eden Batı, 2001 yılından beri küresel terörle mücadele adı altında Afganistan, Irak, Libya, Suriye gibi ülkelere NATO eliyle müdahale etti.
Şimdilerde özellikle Baltık Bölgesi ve Doğu Avrupa’da, Kafkaslarda yeniden artan Rus tehdidine karşı, alternatif program ve yapılanmalar geliştirmeye çalışıyor.
Varşova zirvesinin gündemini esasen bu konular teşkil ediyor.
Son zamanlarda Ukrayna meselesindeki tırmanmalar ile Baltık ülkelerinin hava sahasının sık sık Rus uçakları tarafından ihlal edilmesi, Polonya’nın duyduğu sınır güvenliği endişelerine karşı, NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları önemli görüşmeler yapıyor.
Bu zirvede, yoğun terör tehdidi altında, siyasi otoritenin neredeyse tamamen kaybolduğu Irak’ın durumu ile askerî personelinin eğitilmesi ve Türkiye-Suriye sınırındaki güvenlik tahkimatının güçlendirilmesi konuları da görünürdeki gündem maddelerini teşkil ediyor.
“Varşova Paktı”nın kurulduğu yerde NATO zirvesi toplandığını Kruşçev, Brejnev ve diğer Sovyet liderleri görseydi ne yapardı dersiniz?
Velhasıl küresel siyasi ve askerî dengeler değişmiş olsa da, dünyanın gördüğü en büyük savunma paktı NATO’nun görev ve sorumlulukları (!) nedense hiç azalmıyor…
Bu zirve sonunda yeni bir İslam ülkesinde iç savaş çıkarsa şaşırmayalım…
