Tarih kitaplarında yıllardır öğretilen bilgiler, belgeler ışığında yeniden sorgulanıyor. Türk adıyla kurulan ilk devletin Göktürkler olduğu, İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devletinin ise Karahanlılar olduğu yönündeki yaygın kabuller, kaynaklara dayalı çalışmalarla farklı bir boyut kazanıyor.
Türk adını devlet ismi olarak kullanan Göktürkler değil
Akademik kaynaklara dayalı yeni bir çalışma, Türk tarihine ilişkin önemli bir bilgiyi yeniden gündeme taşıdı. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ömer Soner Hunkan'a göre, "Türk” adını devlet ismi olarak kullanan ilk Türk devleti Göktürkler değil. 
Prof. Dr. Hunkan, Orhun Kitabeleri'nde "Türk" adının sadece millet ismi olarak geçtiğini, devlet adı olarak ise yer almadığını vurgulayarak, "Dolayısıyla Göktürk ismi de günümüzde tarihçilere atfedilen bir adlandırmadır. Oysa 766–1212 yılları arasında hüküm süren ve Satuk Buğra Han tarafından kurulan Türk Hakanlığı, İbnü'l-Esir ve Kaşgarlı Mahmud gibi kaynaklarda resmî olarak ‘Türk Hanlığı/Hakanlığı' şeklinde geçmektedir” dedi.
Tarihte ilk "Türk" parası ve kitabeler
Prof. Dr. Ömer Soner Hunkan, Türk Hakanlığı'ndan günümüze ulaşan ve 991 yılına ait Fergana parası üzerinde "Türk Hakan" yazısının bulunduğunu belirterek, "Bu, tarihimizin Türk adını taşıyan ilk resmi parasıdır. Hakan ailesi, sonraki yıllarda da paralarında ‘Türk' adını kullanmaya devam etmiştir" ifadelerine yer verdi.
Ayrıca, Kırgızistan'ın Osh vilayetindeki Süleyman Dağı Müzesi'nde sergilenen kitabelerde "Türk Tuğrul Kara Hakan” ifadesinin de yer aldığını belirten Hunkan, "Türk Hakanlığı hakanları sadece paralarında değil, kitabelerinde de kendilerini ‘Türk' olarak tanımlamışlardır" şeklinde konuştu.
Zamanın tarihçileri de Türk adını kullanmış
Prof. Dr. Hunkan, dönemin tarihçilerinin de Türk Hakanlığı hükümdarlarını isimlerinde Türk ifadesiyle kaydettiğini belirterek sözlerini şu şekilde sürdürdü: "Togan Han Türk, İlig Han Türk, Subaşı Tegin Türk, Kadır Han Türk gibi örnekler, tarih boyunca Türk adının resmî ve günlük kullanımını göstermektedir.”
Türklük bilinci ve diplomatik yazışmalar
Hunkan, Türk Hakanlığı'nın çağdaş Türk devletleriyle olan ilişkilerinde de "Türklük” bilincini ortaya koyduğunu belirtti. Örnek olarak, Karluk kökenli Kadır Han Yusuf'un Gazneli Sultan Mahmud'a yazdığı mektuptaki, "Seninle benim aramda eski bir dostluk vardır. Çünkü sen Türk'sün, yabancı değilsin” ifadesini paylaştı.
Karahanlılar adı ve tarihsel yanlış anlama
Prof. Dr. Hunkan, "Karahanlılar” adının tarihî bir gerçeklik olmadığını vurguladı: "Bu isim, 1874'te Rus müsteşrik Grigorev tarafından uydurulmuş ve Türk adını gölgelemek amacıyla kullanılmıştır. Daha sonra Türkiye'de de MEB İslam Ansiklopedisi üzerinden bu suni ad benimsetilmiştir. Bu süreç, nesillerin Türkistan Türklüğü ile tarihsel bağını koparmıştır.”
Milli Eğitim Bakanı Tekin'e çağrı
Türk Devletleri Teşkilatı'nın güçlenmesiyle birlikte Prof. Dr. Hunkan, Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Yusuf Tekin'e çağrıda bulundu: "Ortaçağdaki ortak Türk devleti ve manevi değeri olan ‘Türk Hakanlığı'nın gerçek adının, suni ‘Karahanlılar' adı yerine müfredata eklenmesi hem bilimsel doğruluk hem de milli tarih açısından zorunludur. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı forsunda yer alan 16 büyük Türk devleti arasında ‘Türk Hakanlığı'nın doğru adıyla yer alması, hem onur hem de Türk Devletleri Teşkilatı'nın tarihî ve kültürel birikimine katkı sağlayacaktır.”
