Ramazan sadece bir ibadet mevsimi değil insanın kendine dönüş yolculuğudur. Bayram ise bu yolculuğun toplumsal tezahürüdür. Asıl mesele bu iklimin hayatın tamamına taşınıp taşınmadığıdır. Ramazan geldi. Gönüllerimize dokundu. Bizi yavaşlattı susturdu düşündürdü. Ve şimdi gidiyor. Her yıl olduğu gibi bu yıl da aynı soruyla baş başayız. Ramazan bize ne kazandırdı? Çünkü Ramazan takvimde yer alan sıradan bir zaman dilimi değil. İnsanı dönüştürmek için gönderilmiş ilahi bir eğitim sürecidir. Eğer bu süreç bir değişim üretmediyse orada sadece aç kalınmış susuzluk çekilmiş ama hakikat ıskalanmış demektir.
Ramazan unutan insana bir hatırlatmadır. Modern çağın en büyük krizi unutmak. İnsan artık kim olduğunu niçin yaratıldığını nereye yürüdüğünü unutan bir varlığa dönüşmüş durumda.
Ramazan bu unutuluşa karşı bir ilahi müdahaledir. Açlıkla insanın acziyetini yüzüne vurur. Susuzlukla bağımlılıklarını fark ettirir. İbadetle yönünü düzeltir. Bir gün boyunca bir yudum suya hasret kalan insan aslında ne kadar muhtaç olduğunu idrak eder. Bu idrak insanı secdeye götürür. Ve secde insanın kendini bulduğu yerdir.
Oruç yalnızca biyolojik bir açlık değildir. Oruç iradenin yeniden inşasıdır. Modern insanın en büyük zaafı irade zayıflığıdır. İstediğini hemen isteyen sabredemeyen erteleyemeyen bir yapı. Ramazan bu yapıyı kırar. İnsana dur demeyi öğretir. Hayır diyebilmeyi öğretir. Bir ay boyunca nefsine hakim olan insan aslında hayatının geri kalanına yön verebilecek bir disiplin kazanır. Bu yüzden Ramazan sadece bir ibadet değil bir karakter inşasıdır.
Ramazan kalbin yeniden inşasıdır. Ramazanın en dikkat çekici toplumsal etkilerinden biri merhamet duygusunun yeniden canlanmasıdır. Normal zamanlarda sertleşen ilişkiler Ramazanda yumuşar. Selam artar paylaşım artar hoşgörü artar. Bu tesadüf değildir. Çünkü açlık insanı başkasının halinden anlamaya götürür. Tok insan anlamaz ama aç kalan hisseder
İşte Ramazan bu hissi toplumsal bir bilinç haline getirir.
Ramazan paylaşmayı öğretir. Ancak burada kritik bir ayrım vardır. Paylaşmak sadece vermek değildir. İncitmeden vermektir. Bugün yardım mekanizmaları çoğu zaman bu inceliği kaçırmaktadır. Standart koliler sınırlı kartlar yönlendirilmiş harcamalar. Oysa ihtiyaç sahibi sadece aç değildir aynı zamanda onurludur. Osmanlıdaki sadaka taşları bu anlayışın zirvesidir. Veren bilinmez alan mahcup olmaz. Bugün yeniden bu ruhu inşa etmeden yardımın ahlakını kurmamız mümkün değildir.
Ramazan nimet bilincini kazandırır. Gündelik hayatın sıradanlaştırdığı nimetler Ramazanda yeniden anlam kazanır. Bir bardak su bir parça ekmek. İnsan iftar anında bu nimetlere kavuştuğunda aslında sahip olduklarının farkına varır. Şükür işte bu farkındalıkla başlar.
Ramazan sabrı öğretir. Ama bu sabır sadece açlığa karşı değildir. Öfkeye karşıdır arzuya karşıdır nefse karşıdır. Sabır modern insanın kaybettiği en temel erdemlerden biridir. Ramazan bu erdemi yeniden kazandırır. Ve sabır istikametin temelidir.
Ramazan Kur'an ile yeniden tanışmadır. Ancak mesele sadece okumak değildir. Anlamak ve yaşamaktır. Eğer Kur'an Ramazandan sonra hayatımıza yön vermiyorsa Ramazanın en büyük mesajı ıskalanmış demektir.
Bayram Ramazanın toplumsal yansımasıdır. Ramazanın ardından gelen bayram sadece bir kutlama değil bir sonuçtur. Bayram Ramazanda kazanılan değerlerin toplumsal hayata yansımasıdır. Bayram toplumsal barışı inşa eder. Küslükler biter dargınlıklar son bulur. Affetmek bireysel bir erdem olmanın ötesinde toplumsal bir ihtiyaçtır. Bayram bu ihtiyaca cevap verir. Bayram sosyal adaletin hayata geçtiği gündür. Fitre ve zekat ile zengin fakiri hatırlar fakir yalnız olmadığını hisseder. Ancak burada da niyet ve yöntem belirleyicidir.
Amaç sadece vermek değil gönül kazanmaktır.
Bayram kardeşliğin yeniden doğuşudur. Bayram ziyaretleri modern dünyanın unutturduğu bir değeri hatırlatır. İnsan insana lazımdır. Aile bağları güçlenir komşuluk yeniden canlanır. Bu temas toplumun ruhunu ayakta tutar. Bayram sevincin paylaşılmasıdır. Gerçek bayram sadece kendi sevincimiz değildir. Bir yetimin yüzünde tebessüm varsa bayramdır. Bir garibin gönlüne dokunulmuşsa bayramdır. Ramazan sona eriyor. Ama asıl mesele şudur. Ramazan bitti mi yoksa biz mi bıraktık? Eğer ibadetler devam ediyorsa kalpler yumuşamışsa hayatımızda bir istikamet oluşmuşsa Ramazan bitmemiştir. Ama her şey eski haline döndüyse Ramazan sadece yaşanmış bir hatıradır. Ramazan bir başlangıçtır. Bayram ise bu başlangıcın ilk meyvesidir. Asıl hedef bu iklimi bir aya değil bir ömre yayabilmektir.
Allah'ım bizi Ramazanı yaşayanlardan değil Ramazanla değişenlerden eyle. Bayrama ulaşanlardan değil bayramı hak edenlerden eyle. Kalplerimizi dirilt toplumumuzu ıslah et. Her günümüz Ramazan her gecemiz Kadir her halimiz bayram olsun.
